آتش بس؟
کاووس نشاط

پس از هياهوى پيروزى در جنگ از طرف حزب‌الله يا اسرائيل و تبليغاتى که صورت خواهد گرفت، هزاران لبنانى پس از بازگشت، با حقايق تلخ زمينى روبه رو ميگردند و فرصت خواهند يافت در مورد سود يا زيان جنگ به تأمل بپردازند و اين موجب انشقاق باز هم بيشتر جامعه لبنان خواهد گشت

پس از چند هفته بمباران و شليک موشک، امروز دوشنبه به نظر ميرسد روز آرامى باشد. هنوز بيش از سى هزار سرباز اسرائيلى در جنوب لبنان يا لب مرزها حضور دارند. حزب‌الله لبنان خونين ولى هنوز بر جا مانده است.
کسى نمى‌داند اين آتش‌بس تا چه زمانى ادامه خواهد يافت. شرايط نه جنگ و نه صلح است، با طرفينى که هر لحظه قادرند شعله‌هاى جنگ را دوباره برافروزند.
تا رسيدن به صلح هنوز فاصله وجود دارد. منافع و خواست‌هاى متضادى وضعيت را به‌طور آشکارى پيچيده کرده است.
سازمان ملل، دولت لبنان، حزب‌الله و اسرائيل اگر چه آتش‌بس را پذيرفته‌اند اما هرکدام شرايط ويژه‌اى را مطرح ميکنند.
دولت لبنان اعلام کرده است تا زمانى که حزب‌الله مسلح است از اعزام نيروهاى دولتى به جنوب لبنان خوددارى ميکند. نيروهاى سازمان ملل حاضر نيستند قبل از استقرار نيروهاى لبنانى وارد جنوب لبنان بشوند. اسرائيل قبل از استقرار نيروهاى مشترک لبنانى وسازمان ملل جنوب لبنان را ترک نمی‌کند. حزب‌الله لبنان خلع سلاح خود را نمى‌پذيرد. درون دولت لبنان روى قبول خلع سلاح حزب‌الله توافق وجود ندارد. دو وزير لبنانى هوادار حزب‌الله، مواضع کلى دولت لبنان را بازتاب نمى‌دهند. برد کم سلاح‌هاى حزب‌الله باعث ميشود که تنها در مکانهائى نزديک به مرز اسرائيل از اهميت برخوردار باشند و دولت لبنان از محل اختفاى آنها بى‌اطلاع است. انتقال اين سلاح‌ها از جنوب به شمال لبنان به معناى خلع سلاح حزب‌الله است و حزب‌الله حاضر به بيرون بردن سلاح‌ها از جنوب لبنان نيست.
شيخ حسن نصرالله رهبر شبه‌نظاميان حزب‌الله اگر چه آتش‌بس را پذيرفته است، اعلام کرده تا زمانى که جنوب لبنان در اشغال ارتش اسرائيل باشد به جنگ ادامه خواهد داد. او در مورد تخليه جنوب لبنان موضع مشخصى اعلام نکرده است.
ارتش لبنان که قبلا مانعى براى حزب‌الله به‌وجود نمى آورد پس از آتش‌بس خواهان کنترل تمامى لبنان است.
قاضى "آريدى“ وزير اطلاعات لبنان روز يکشنبه پس از جلسه هيئت وزيران اعلام کرد که تنها نيروهاى دولتى ميتوانند مسلح باشند. قبل از جنگ اخير، پس از خروج نيروهاى سوريه از لبنان، سياست‌مداران ضد سورى دولت لبنان خواهان خلع سلاح نيروهاى حزب‌الله بودند ولى موفق به انجام اين کار نشدند.
تلاش دولت لبنان براى خلع سلاح حزب‌الله اگر به زور متوسل شود، می‌تواند به شقه شدن ارتش و جامعهء لبنان منجر شود و لبنان را اسير يک جنگ داخلى بکند.
اتحاد ظاهرى که در لبنان طى چند هفتهء قبل از آتش‌بس و در مقابل حملات اسرائيل به‌وجود آمده بود با استقرار آتش‌بس ديگر نميتواند ادامه داشته باشد.
آيا آتش‌بس به برقرارى صلح منجر خواهد شد؟ اين سوال با توجه به تضاد منافع و خواست‌هاى گوناگون نيروهاى درگير در مناقشه، جوابى آسان ندارد. لبنان طى چند هفته جنگ خسارات فراوان ديده است. بسيارى از شهرهاى کوچک جنوب لبنان با خاک يکسان شده‌اند. سيستم‌هاى ارتباطى و خدمات ضربات زيادى را متحمل شده‌اند. امکان دسترسى به آب، برق و ديگر احتياجات عمومى يا محدود و يا در برخى مناطق وجود ندارد. حدود يک ميليون آواره لبنانى پس از بازگشت به خانه‌هاى خود با مشکلات زيادى روبرو خواهند گشت.
نقش سوريه و خصوصا جمهورى اسلامى پس از اين مورد توجه بيشترى واقع ميشود. تردد بين سوريه و لبنان براى باز سازى امکانات از دست رفته حزب‌الله ديگر نميتواند به سادگى گذشته باشد.
پس از هياهوى پيروزى در جنگ از طرف حزب‌الله يا اسرائيل و تبليغاتى که صورت خواهد گرفت، هزاران لبنانى پس از بازگشت، با حقايق تلخ زمينى روبه رو ميگردند و فرصت خواهند يافت در مورد سود يا زيان جنگ به تأمل بپردازند و اين موجب انشقاق باز هم بيشتر جامعه لبنان خواهد گشت.
شايد آتش‌بس امکان امداد رسانى به نيازمندان لبنانى را آسان‌تر بکند ولى مشکلات را حل نخواهد کرد. تمام مردم و دولت ها بايد بکوشند تا اين آتش‌بس دوام بياورد. جنگ راه حل نيست.

با استفاده از مقاله "سام قاطاس" ١۴ اگوست بيروت ـ آسوشيتد پرس