<html>
<head>
	<title> . . . . . . . . . &#1576;&#1610;&#1606;&#8204;&#1575;&#1604;&#1605;&#1604;&#1604;&#1740;</title>
<link rel="shortcut icon" href="http://www.kar-online.com/kar.ico" >
<style type="text/css">
<!--
a:link {  color: #000000; text-decoration: none}
a:hover {  color: #330099; text-decoration: none}
a:visited {  }
a { color: #666060; text-decoration: none}
-->
</style>

</head>

<body bgcolor="#EFEFEF" topmargin="0">
<center>
  <table border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="756" bgcolor="#4E6C78" height="63">
    <tr>
      <td><img src="image/left1.gif" width="260" height="63" border="0"></td>
	  
	  <td width="122"></td>
	  
	  <td width="103"><img src="image/logo.gif" width="96" height="60" border="0"></td>
	  
	  <td width="112"><img src="image/logo1.gif" width="112" height="55" border="0"></td>
	  
	  
	  <td width="159"></td>
    </tr>
  </table>
  </center>

<center>
  <table border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="756">
    <tr>
      <td width="90" bgcolor="#CECECE" valign="top>
	  <img src=" " width="1" height="5" border="0"><br>
	  <a href="../main.html"><img src="../image/first.gif" width="90" height="20" border="0"></a>
	  <br>
	 <!--  <a href="beynolmelal.html"><img src="../image/before.gif" width="90" height="20" border="0"></a> -->
	  </td>
	  <td width="10"></td>
      <td width="556">
	  
	  <br>
	  
	   <center>
	  <div dir="rtl">
	  <font style="FONT: 8pt/11pt tahoma; COLOR: black">
	   
	   </font>
	   <font style="FONT: 9pt/12pt tahoma; COLOR: black">
	  <font color="#993366"><b><br>	
رقابت برسر رياست پارلمان<br>	
 و<br>	
 درسهائيکه بايد از آن آموخت
 
	  </b><br>
	  
	  
	   

<font color="#330099">(مردم بهتر از رهبران عمل ميکنند)<br>
	  م.سلطانپور
	  <br>
</center>
	  <div align="justify" dir="rtl"><font style="FONT: 9pt/12pt tahoma; COLOR: black">
 

	 <br>

<b>

پارلمان افغانستان همانقدر منقطب و متلون است که جامعهء افغانستان. درين پارلمان علاوه بر نمايندگان همه اقوام و مذاهب کشور نمايندگان تقريباهمه تنظيمها و خطوط فکری سياسی از چپ ترينها( شعله يی ها، خلقيها و پرچمی های ديروزی) تا راست ترينها چون نمايندگان طالبان و حکمتيار و شوونيستهای افغان ملتی همه حضور دارند. حضور زنان نيز قابل توجه است

<br></b><br>





قرار اخبار منتشره در آژانسهای خبر رسانی بين المللی در اولين جلسهء شورای ملی (پارلمان) کشور که بعد از يک وقفهء تقريبآ سی ساله داير گرديد، آقای قانونی طی رای گيری مخفی و دومرحله يی به حيث رئيس مجلس نمايندگان (ولسی جرگه) انتخاب شدند. در اخبار بی بی سی مورخ٢١ دسامبر چنين ميخوانيم: «محمد يونس قانونی، رهبر حزب افغانستان نوين، با به دست آوردن ۱۲۲ رای به عنوان رييس مجلس نمايندگان (ولسی جرگه) افغانستان انتخاب شد. <br>
عبدالرسول سياف، رهبر حزب دعوت اسلامی افغانستان، که رقيب اصلی آقای قانونی در اين رای گيری به شمار می رفت، ۱۱۷ رای آورد. <br>
افزون بر آقايان قانونی و سياف، نورالحق علومی، سيد اسحق گيلانی، شکريه بارکزی، صفيه صديقی و قدريه يزدان پرست نيز نامزدهای احراز پست رياست مجلس نمايندگان افغانستان بودند. <br>
در دور اول رای گيری، محمد يونس قانونی ۱۰۸ رای گرفت و عبدالرسول سياف ۸۸ رای برد. <br>
در اين دور، سيد اسحق گيلانی، ۱۶ رای، نورالحق علومی، ۱۲ رای، شکريه بارکزی، ۹ رای، قدريه يزدان پرست، ۶ رای و صفيه صديقی، ۵ رای آوردند. <br>
بر اساس قانون انتخابات، برای احراز پست رياست مجلس نمايندگان، دريافت دست کم ۵۱ درصد کل آرا نياز است و در اولين دور اين رای گيری، هيچکدام از نامزدها نتوانستند حدنصاب را تکميل کند. <br>
دور دوم رای گيری بلافاصله آغاز شد و در اين مرحله، تنها آقايان قانونی و سياف به رقابت پرداختند. <br>
آقای قانونی، در نامزدی خود برای احراز مقام رياست مجلس نمايندگان، به ويژه حمايت برهان الدين ربانی، رييس جمهور پيشين افغانستان را با خود داشت. <br>
آقای ربانی که از نامزدهای احراز اين مقام بود، اخيرا به نفع آقای قانونی انصراف داد و حمايت خود را از او اعلام کرد. <br>
در اين ميان، محمد محقق، رهبر حزب وحدت افغانستان از نامزدی خود برای مقام رياست مجلس نمايندگان، به سود عبدالرسول سياف کنار رفت و نامزدی خود برای معاونت اين مجلس را اعلام کرد. <br>
قرار است، در اجلاس بعدی مجلس نمايندگان افغانستان، معاونان اين مجلس از طريق رای گيری سری انتخاب شوند.» *<br>
جريان انتخاب معاونان مجلس نمايندگان(ولسی جرگه) در روز بعدی پنج شنبه اول جدی مطابق ٢٢ دسامبر ٢٠٠٥ چنين گزارش داده شد: «نمايندگان شورای ملی در نشست روز پنجشنبه خود اعضای هيات رئيسه را انتخاب كردند. <br>
درين رای  گيری عارف نورزی با كسب ۷۶ رای از مجموع ۲۳۹ آراء به حيث نايب اول و فوزيه كوفی با كسب ۴۹ رای به عنوان نايب دوم انتخاب شدند. فوزيه كوفی نماينده حوزه انتخابيه ولايت بدخشان است وقبلا در نهادهای وابسته به سازمان ملل متحد در افغانستان اشتغال داشته است. <br>
 پنج تن از وکلا خود را نامزد احراز کرسی نايب اول و ده تن ديگر خود را نامزد کرسی نايب دوم مجلس شورای ملی نموده بودند که در نتيجه انتخابات سری و مستقيم انجنير محمد عارف نورزی با کسب ٧٦ رای بحيث نايب اول انتخاب شد کانديدای ديگر چون سيد مصطفی کاظمی ٥٩ رای، حاجی محمد محقق ٤٠ رای، ميرويس ياسينی ٤٩ رای و محمد نعيم فراهی ١٠ رای دراين انتخابات بدست اورده بودند.<br>
همچنان از جمله ده تن که خود را به حيث نايب دوم شورا انتخاب نموده بودند بعد از انتخابات فوزيه کوفی  با کسب ٤٩ رای به حيث نايب دوم انتخاب شد. ساير کانديداها، حاجی احمد فريد ٣٧ رای، اصفه شاداب ٢٦ رای، بيدار حاحی ٢٢ رای، مولوی عطا الله لودين ٣١ رای، تاج محمد مجاهد ١٩ رای، احمد علی جبرئيلی ٧ رای، انجنير عباس ١٨ رای، صبغت الله ذکی ١٦ رای و عبدالسلام قاضی زاده ٩ رای بدست اوردند.»**<br>
<br>
به قول آژانس خبرسانی باختر مورخ ٢٤ دسامبر با انتخاب منشی و نايبان هيات اداری ولسی جرگه کشور تکميل گرديد. 
<br>
«نماينده گان منتخب مردم در ولسی جرگه امروز سردار محمد اوغعلی را به حيث منشی و صالح محمد سلجوقی را به حيث نايب منشی در انتخابات آزاد و مستقيم انتخاب نمودند.<br>
   اين جلسه که به رياست قاضی حبيب الله رامين رئيس موقت ولسی جرگه داير و دران شش تن خود را به خاطر احراز پست منشی و چهار نفر خود را به خاطر احراز پست نايب منشی کانديدا نموده بودند، درانتخاباتی که به خاطر احراز کرسی منشی داير گرديد، سردار محمد اوغعلی ٨٥ رای، معين مرستيال ٨٢ رای، سيد اقبال ٢٦ رای، حوا علم نورستانی ٢٠ رای و سيد حسين بلخی ١٣ رای بدست اوردند که درنتيجه سردارمحمد اوغعلی به حيث منشی ولسی جرگه انتخاب گرديد.<br>
به همين گونه در انتخابات نايب منشی داکتر صالح سلجوقی ٨٢ رای، محمد ابراهيم قاسمی ٦٠ رای، گل پادشاه مسجدی ٥١ رای و محمد عبدو ٤٢ رای را بدست اورده اند  که در نتيجه داکتر صالح به حيث نايب منشی انتخاب گرديد.<br>
 به همين منظور قاضی حبيب الله رامين رئيس موقت ولسی جرگه از اشتراک فعال وکلا در جلسات گذشته تشکرنموده برتلاش خود در کنار ساير وکلا تاکيد نمود.<br>
بعدا محمد يونس قانونی رئيس ولسی جرگه صحبت نموده گفت .<br>
از اعتمادی که بالای من، معاونين و منشی هايم نموديد ابراز شکران می نمايم.<br>
رئيس ولسی جرگه در خلال گفتارش از رئيس موقت قاضی حبيب الله رامين و همه اعضای پارلمان قدردانی نموده گفت از وکلای محترم می خواهم از اينکه مردم بالای انها اعتماد کرده و انها را به حيث نماينده های شان انتخاب نموده بايد دست به دست هم داده و در يک فضای پراز صميميت باهم کار نموده و برای افغانستان ازاد متحد و متفق کار و فعاليت نمايم .***»<br>
 <br>

درين نوشتهء مختصر کوشش بر آن است تا جريان انتخابات درون پارلمانی از دو زاويه مورد دقت قراردهيم. ١- پارلمان و بحران هويتهای قومی ٢- پارلمان و ائتلافهای سياسی .<br>
بخاطر آنکه خوانندگان محترم در روشنی بيشتر قرار گيرند، نتايج انتخابات پارلمانی را در ذيل ميآوريم:<br>
«١- ترکيب قومی نمايندگان در مجلس نمايندگان (ولسی جرگه): <br>
شمار کل نمايندگان = ٢٤٨ <br>
پشتون = ١٠٢ <br>
کوچی = ١٠ <br>
تاجيک = ٥٨ <br>
ايماق= ٤ <br>
تاجيک شيعه = ٢ <br>
هزاره = ٢٦ <br>
ازبک = ٢٠ <br>
ترکمن = ٤ <br>
سادات = ٩ <br>
اسماعيليه = ٣ <br>
بلوچ = ١ <br>
عرب = ٢ <br>
قزلباش = ٢ <br>
نورستانی = ١ <br>
هندو و سيکها = صفر <br>
اگر ارقام بالا را به گونهء فيصدی اقوام در کل نمايندگان مجلس نشان بدهيم، درمی يابيم: <br>
پشتون ٤١.١٢ % <br>
تاجيک = ٢٣.٣٨ % <br>
ايماق = ١.٦٢ % <br>
تاجيک شيعه = ٠.٨ % <br>
ازبک = ٨ % <br>
هزاره = ١٠.٤٨ % <br>
سادات = ٣.٦٢ % <br>
ترکمن = ١.٦١ % <br>
قزلباش = ٠.٨ % <br>
نورستانی = ٠.٤% <br>
بلوچ = ٠.٤% <br>
کوچی (پشتون) = ٤ % <br>
عرب = ٠.٨ % . <br>
ترکيب نمايندگان به اساس تعلقات حزبی وقومی: <br>
١- جمعيت اسلامی: <br>
تعداد کل نمايندگان در پارلمان:  ٤٤ <br>
پشتون: ٩ <br>
تاجيک: ٣٠ <br>
يک ترکمن، يک سادات، يک عرب، يک مجددی، يک نورستانی <br>
٢- اتحاد اسلامی  سياف<br>
تعداد کل نمايندگان در پارلمان : ٩ نفر<br>
تاجيک: ١ <br>
پشتون: ٨ <br>
٣- حرکت اسلامی محسنی: <br>
تعداد کل نمايندگان در پارلمان:  ٤ نفر<br>
هزاره: ٣ <br>
سادات: ١ <br>
٤- حرکت انقلاب اسلامی مولوی محمدنبی: <br>
تعداد کل نمايندگان در پارلمان: ٥نفر <br>
پشتون: ١ <br>
تاجيک: ٣ <br>
ازبک: ١ <br>
٥- حزب دموکراتيک خلق افغانستان (خلقی و پرچمی) : <br>
تعداد کل نمايندگان در پارلمان:  ١٦نفر <br>
پشتون: ١٣ <br>
تاجيک: ١ <br>
ازبک: ١ <br>
بلوچ: ١ <br>
٦- محاذ ملی- اسلامی پير سيداحمد گيلانی: ٧ نفر<br>
پشتون: ٦ <br>
سادات: ١ <br>
٧- جبهه نجات ملی- اسلامی صبغت الله مجددی: ٦ نفر<br>
پشتون: ٥ <br>
تاجيک: ١ <br>
٨- جنبش ملی- اسلامی: ١٧ نفر<br>
ازبک = ١٥ <br>
ترکمن = ١ <br>
تاجيک = ١ <br>
٩- افغان ملت: ٨ نفر<br>
همه پشتون <br>

١٠- اقتدار ملی: ٣ نفر<br>
- هزاره: ٢ <br>
- تاجيک: ١ <br>
١١- حزب اسلامی حکمتيار: ١٦نفر <br>
پشتون: ١٠ <br>
تاجيک: ٢ <br>
ازبک:٢ <br>
پشه يی:١ <br>
ايماق:١ <br>
١٢- حزب وحدت اسلامی: ١٦نفر <br>
همه هزاره<br>
١٣- مستقل ها: ٥٧ نفر<br>
پشتون: ٢٧ <br>
ازبک: ١ <br>
تاجيک: ١٦ <br>
هزاره: ٣ <br>
سادات: ٥ <br>
ترکمن: ٢ <br>
عرب، قزلباش، کوچی هرکدام يک نماينده مستقل <br>
ازميان نمايندگان مستقل ٤١ عضو زن و ١٦ عضو مرد هستند. <br>
٢٢ نفر از نمايندگان تعلق حزبی شان روشن نيست. <br>
ترکيب قومی نمايندگان زن: <br>
پشتون = ٢٧ <br>
تاجيک: ٢٣ <br>
هزاره =٧ <br>
ازبک : ٣ <br>
سادات = ٣ <br>
کوچی = ٣ <br>
قزلباش = ١ <br>
از اقوام بلوچ، نورستانی، ترکمن، پشه يی و هندو هيچ نماينده زن وجودندارد. از اهالی هندی و سيکها هيچ نماينده ای در مجلس نمايندگان شورای ملی کشور انتخاب نگرديده است.<br>
ترکيب نمايندگان احزابی که به پارلمان راه يافته اند، ميتواند برمبنای دو عامل شکل گرفته باشد:<br>
 <br>
١) تمايلات قومی احزاب <br>
٢) دستکاری و تقلب در جريان رای گيری »****<br>
قبل از آنکه وارد بحث اصلی شويم، بايد خاطر نشان نمود که پارلمان کنونی از مشروعيت انتخاباتی رنج ميبرد. 
<b>اولاً </b>
 بنا بر اين دليل که: اکثراً انتخاب نمايندگان در پارلمان کنونی کشور نه بر اساس شايستگيهای فردی و نفوذ اجتماعی، بلکه برخی از ايشان بر معيارهای قومي- مذهبی انتخاب شده اند وبرخی هم با حمايت مستقيم منابع قدرت و حاکميت دولتی و در نتيجهء تقلبات گسترده تا به نشستن در مقام نمايندگی از مردم در پارلمان رسيده اند. با وجود آنکه اکثر اين نمايندگان به احزاب و تنظيمهای جهادی مربوط اند، ولی از آنجائيکه خود اين احزاب بيشتر بر اساس خواستگاه های قومی ايجاد شده اند تا خواستگاه های فکری، لذا نمايندگان شان نيز بر بنياد تقسيمات قومی برگزيده شده اند، تا بر اساس تقسيمات حزبی و طبعا موضع گيريها در داخل پارلمان کشور در آينده نيز بر بنياد قومی خواهد بود. و 
<b> ثانياً </b>  بنا بر آنکه نمايندگان موجود صرف نمايندگی از کمتر از ٣٠ فيصد نفوس کشور مينمايند و به صورت طبيعی از مشروعيت لازم قانونی و حقوقی برخوردار نيستند. معلوم است  که تعداد نمايندگان بنابر معيار معين نفوس تقسيم بندی شده است يعنی برای هر ولايت به اندازهء نفوس آن نماينده در نظر گرفته شده است و تعداد نمايندگان کل کشور نيز بر همين اساس معين گرديده است. يعنی وقتی که کميسيون انتخابات نفوس واجد شرايط رآی دهی کشور را ده ميليون تن اعلان ميکند و تعداد نمايندگان در سراسر کشور را نيز ٢٤٨ نفر تثبيت ( با اساس ارقام نفوس ارائه شده از طرف رياست احصائيهء مرکزی کشور در عرفهء انتخابات رياست جمهوری نفوس واجد شرايط رآی دهی ٩٩٠٤٠٠٩ نفر تخمين گرديده بود که از آنجمله  ٨١٢٨٩٤٠ نفر رای خود را در صندوقهای رآی دهی ريخته بودند.) مينمايد، بدان معناست که بايدهر چهل هزار نفر از شهروندان کشور يک نفر را منحيث وکيل خود انتخاب و به پارلمان بفرستند. حالا هر وکيل بايد حد اقل بيش از ٢٠هزار رآی بياورد تا ٥١ فيصد آرا را با خود داشته باشد و از نظر حقوقی حق نمايندگی را کسب کند. اين در حاليست که در جمع تمام نمايندگان صرف چند تن محدود توانسته اند بيش از بيست هزار راِی بياورند. برخی از نمايندگان با کسب حتی کمتر از دوهزار رای وارد پارلمان گرديده اند، يعنی ايشان حتی کمتر از بيست فيصد رآی لازمهء نمايندگی مردم را دارند. بصورت طبيعی مشروعيت ايشان چون وکيل مردم نيز زير سوال ميرود. اين مشکل ناشی از سيستم يا نوعيت انتخابات پارلمانی ايست که اخيراً در کشور از جانب حکومت تثبيت و تعميل گرديد. سيستم انتخابات پارلمانی کشور نيز مانند سيستم انتخابات رياست جمهوری آن معجون مرکبی است که بنا برملاحظات خاص رهبری حکومت بر کشورتحميل گرديده است. اين سيستم درسطح کل کشور براساس سيستم رای غير قابل انتقال بنا يافته ولی در سطح ولايات برعکس است. يعنی در سطح کل کشور تعداد نمايندگان ثابت است و در سطح ولايات نيز تعداد وکلا معين است ولی حوزه ای که وکيل از آنجا بايد انتخاب گردد  و نمايندگی کند معلوم نيست. اين نحوهء انتخابات دو مشکل را به بار آورده است اولاً اينکه در اکثر ولايات وکلا از حوزه های مرکزی انتخاب شده اند و اکثر ولسواليها (شهرستانها) از خود وکيل ندارند و با اين وکلای انتخاب شده نه مردم محلات آشنايی و معرفت دارند و نه هم خود وکلا با مردم محلات و ثانياً اکثر اين وکلا با يک فيصدی پائين رای (از ١٨ تا سی فيصد) انتخاب گرديده اند و نميتوانند  مردم محلات را نمايندگی کنند. هرگاه اگر مجموع رای وکلای منتخب در پارلمان را حساب کنيم کمتر ازسی فيصد مجموع آرا افراد واجد شرايط رآی دهی در سطح کل کشور ميگردد. در حاليکه اصول دموکراسی بر اکثريت آرا يعنی بالاتر از ٥٠% استوار است. چنين سيستم رای دهی کپی نادرستی از سيستم رای قابل انتقال است که در کشورهای اروپايی معمول است و در آن احزاب نمايندگان خود را برای کسب آرای مردم و انتخاب در پارلمان يا در سطح کل کشور و يا در سطح ايالت( در کشورهای دارای سيستم ادارهء فدرالی) کانديدا مينمايند. اين بسيار مهم نيست که حزبی معين  چند تن را کانديدا ميکند، مهم اين است که تمام کانديداهای آن حزب چند رای ميبرند. هرگاه اگر معيار برای انتخاب يک نماينده در پارلمان ٥٠ هزار نفر باشد و حزبی مثلا ١٥٠هزار رآی بياورد، بصورت طبيعی آن حزب در پارلمان صاحب سه کرسی يا نماينده خواهد بود. و نمايندگان را خود احزاب معرفی ميکنند. شايد بهتر باشد تا يا سيستم رآی غير قابل انتقال را بصورت کامل پذيرفت و حوزه های رآي دهی را مشخص ساخت تا کانديداها در حوزهء معينی  با هم رقابت کنند و هرکسی که در حوزهء معينی  اکثريت آرا يعنی بيشتر از ٥٠% آرا را بدست آورد برنده شود و يا سيستم رآی قابل انتقال را پذيرفت و به احزاب حق داد تا در سطح کل کشور با هم رقابت کنند.  به هر صورت نتيجهء بحث اين است که پارلمان کنونی کشور از مشروعيت لازم قانونی بر معيار رآی مردم برخوردار نيست. ميپردازيم به اصل مطلب:<br><br>
<b>
١- پارلمان و بحران هويت ملی:</b><br>
<br>
 افغانستان کنونی سرزمين اقليتهای قومی است. حاکميت اشرافيت قبايل پشتون در صد سال اخير با اعمال  سياستهای تبعيضی خود راه گذار اقوام کشور بسوی ملت واحد را سد کرد. زيرا برای ساختن ملت واحد علاوه بر داشتن تاريخ مشترک، سرزمين و حاکميت مشترک فرهنگ و زبان مشترک (زبان بين القومی) نيز ضرورت است. اين آن مسئله ايست که به خصوص حاکميت محمد زاييها عملا در مقابل آن ايستاد و کوشيد تا فرهنگ پربار خراسانی و زبان فارسی را که طی سده ها در پهلوی دين اسلام و جغرافيای سياسی کشور، اهرمهای اساسی تشکيل ملت واحد بودند، را تضعيف و تعويض نمايند. اين که درين نيت خود توفيق چندانی نداشتند، واضح است؛ ولی اين نيز پُر واضح است که ايشان پروسهء  ملت سازی در کشور را کند ساختند و عملا خرده فرهنگ ها نتوانست تادر يک فرهنگ بزرگتر يا ملی استحاله نمايند. سه دهه جنگ داخلی نيز باعث پراگندگی بيشتر ملی و رشد بيشتر هويتهای قومی و قبيله ای گرديد.<br>
آنچنانيکه قبلاً گفتيم، اکثريت مطلق نمايندگان پارلمان نه براساس کاردانی و نفوذ اجتماعی، بلکه بر معيارهای قومی و قبيله ای برگزيده شده اند. چنين عمل کرد و برخوردی در شرايط کنونی کشور منقطب شدهء چون افغانستان و آنهم بعد از سه دهه مداخلات بيرونی و جنگهای داخلی، امری خيلی طبيعی است. جريان انتخاب رئيس مجلس نمايندگان (ولسی جرگه) به وضوح انقطابهای قومی و سياسی در کشور را به نمايش گذاشت. مسلماً در آينده نيز اين انقطابها بر کارکرد و تصميمات پارلمان کشور اثرات خود را خواهند گذاشت. در ذيل نظری ميافکنيم به جريان انتخاب رئيس ولسی جرگه يا مجلس نمايندگان.<br>
قرار ارقام اعلان شده در دور اول رای گيری آقای قانونی ١٠٨ رآی و آقای سياف ٨٨ رآی ميآورند  و باقی کانديداهای رياست پارلمان که همه يا تاجيک اند يا پشتون از ١٦ تا ٥ رآی را نصيب ميشوند. درين دور رآی گيری رايها بيشتر بر معيار موضع گيريهای سِياسی- حزبی است تا قبيله ای- قومی. در اين دور ديده ميشود که آقای قانونی ١٠٨ رآی را از ميان رده های ميانه رو مجاهدين به شمول وکلای غير جهادی، زنان و نمايندگان جنبش ملی- اسلامی بدست ميآورد. برای آقای سياف بيشتر نمايندگان مجاهدين تند رو درين دور رآی دادند. همچنان برای آقايون علومی  و گيلانی نيز آنانی رآی دادند که به احزاب يا تنظميمهای ايشان دلبستگی داشتند. <br>
ولی دردور دوم رای گيری که ميان دو تن يعنی آقايون سياف و قانونی صورت گرفت، نتايج رآی دهی کاملآ قومی است تا سياسی . درين دور اقای قانونی ١٢٢ رای و اقای سياف ١١٧ رآی مياورند. معلوم است که اگر نه تمام نمايندگان پشتون تبار، اقلآ ٩٥% انان به اقای سياف رآی داده اند که بدين حساب آقای سياف ١٠٦ رای خود را از ميان نمايندگان پشتون و کوچيها ( تمام وکلائيکه بنام کوچی در پارلمان آمده اند، پشتون تبار اند) و ١١رای باقی را از ميان وکلای به اصطلاح سادات، تندروان غير پشتون وابسته به حکمتيار و شايد چند تنی از  هزاره های طرفدار آقای محقق آورده باشند. از نقطه نظر سياسی چنين مينمايد که بايد ٨٨ تن ايکه در دور اول برای خودشان رآی داده بودند به شمول ٩٠% طرفداران آقای علومی و آقای گيلانی و برخی از طرفداران خانم شکريه بارکزی و صفيه صديقی بايد برای او رآی داده باشند و از نقطه نظر حزبي- تنظيمی چنين معلوم ميشود که بايد نمايندگان طالبان، حزب اسلامی، مولوی نبی، گيلانی،افغان ملت و اکثريت قريب به اتفاق نمايندگان حزب دموکراتيک خلق و چند تن از طرفداران پروپاقرص آقای محقق در حزب وحدت اسلامی برای آقای سياف رای داده باشند. برای آقای قانونی نيز اقلا ٩٥% نمايندگان تاجيک، تقريبآ ١٠٠% نمايندگان ازبک و ترکمن، عرب و قزلباش بشمول اکثريت قريب به اتفاق نمايندگان مردم هزاره راِی داده اند. اگر قرار باشد اين فرضيه را رقمی بسازيم بايد چنين قيد کرد: آقای قانونی اقلآ ٦٣ رآی خود را از ميان تاجيکها (تاجيکها بنامهای تاجيک، تاجيک شيعه، تاجيک اسماعيليه و ايماق جمعا دارای ٦٧ رای اند*****)، و از ٢٢ تا ٢٤ رآی از ميان نمايندگان ازبک و ترکمن ( يعنی تقريبآ ١٠٠% رای نمايندگان ازبک و ترکمن تبار پارلمان)، احتمالآ ٤ رآی از ميان سادات، ٥ رآی از نمايندگان عرب، قزلباش، نورستانی و بلوچ، اقلآ ٦ رای از ميان پشتونها و باقی حدود بيست رای از وکلای هزاره را بايد با خود آورده باشد. يعنی اقلا از ٧٥ تا ٨٠% نمايندگان هزاره بايد برای قانونی رآی داده باشند. در غير آن معلوم است که بنابر قومی و قطبی شدن جريان رای گيری ٩٥ % نمايندگان پشتون مسلما برای آقای سياف رای داده اند و تعداد رآی ايشان به تنهايی ١١٢تن يا بيش از ٤٥% آرا ميگردد. حتی اگر تاجيکها، ازبکها، ترکمنها و يا اقليتهای کوچک عرب، بلوچ و نورستانی و پشه ای هم صد فيصد برای آقای قانونی رآی داده باشند؛ بدون حد اقل بيست رآی نمايندگان هزاره، ٥١% آرا را پر نميکرد. حقيقت اينست که وکلای هزاره آگاهانه با وجود موضع گيری استاد محقق به آقای قانونی رآی دادند. درين رابطه صرف ميتوان گفت که: حقيقتاً <b>
مردم بهتر از رهبران حقايق جامعه را هم درک ميکنند و هم بهتر عمل ميکنند.</b>
 پارلمان کنونی کشور در آينده نيز از بحران هويت واحد ملی رنج خواهد برد و مسايل بيشتر بر بنياد منافع اقوام در آن مطرح خواهد شد. اين مسلماً مربوط به مديريت و کاردانی هيئت رئيسه و شخص رئيس پارلمان خواهد بود، تا چگونه ميتوانند پارلمان را در جهت دفاع از منافع کلان ملی کشور سمت دهی نمايند.<br>
<b><br>
٢- پارلمان  وائتلافهای سياسی:</b><br><br>
  ما طی بيش از يک و نيم دههء اخير تاريخ کشور شاهد ائتلافهای متعددی بوده ايم. اساساً ائتلاف زمانی ميان گروه های سياسی  بوجود ميآيد که يک حزب از قدرت و امکانات کافی برای تحقق پروگرامهای خود  ويا در نظامهای دموکراتيک از امکانات لازم برای آوردن رآی اکثريت مردم و تشکيل حکومت عاجز بماند.<br>
متآسفانه ائتلافهائيکه در طی دو دههء اخير ميان احزاب و تنظيمهای سياسی کشور صورت گرفت، اکثرآ نه بر بنياد اعتقادات و منافع ملی، بلکه بيشتر بنابر ضرورت های مقطعی زمانی و منافع افراد قدرتمند استوار و از روز اول شکننده بوده اند. اگر از ائتلاف ميان تنظيمهای جهادی در دوران جهاد و گروه های حزب دموکراتيک خلق در داخل حاکميت گذشته بگذريم؛ اولين ائتلاف ميان شهيد احمد شاه مسعود، شهيد مزاری و جنرال عبدالرشيد دوستم در عرفهء سقوط رژيم دکتور نجيب الله صورت گرفت که بنام ائتلاف جبل سراج مشهور است. نتيجهء اين ائتلاف شکست رژيم شهيد دکتور نجيب الله، پيروزی مجاهدين و به اصطلاح پيروزی انقلاب اسلامی و بيرون راندن آقای حکمتيار و مؤتلفين وی از کابل گرديد*٦. اين ائتلاف بزودی فروريخت. هم شهيد مزاری و هم جنرال دوستم جانب دشمن قبلی خود حکمتيار را گرفتند که اين امر هم به زيان مسعود تمام شد و هم به زيان دوستم ومزاری. بعدا نيز ائتلافهايی ميان برخی تنظيمهای جهادی و حکومت وقت به اصطلاح اسلامی و ميان خود تنظيمها نيز بوجود آمد، ولی از آنجائيکه اين ائتلافها نه بر بنياد منافع استراتژيک، ملی و اعتقادی، بلکه بر اساس منافع افراد عيار شده بود، هيچکدام ديری نپائيد. آخرين ائتلاف باز ميان شهيد مسعود و مؤتلفين قبلی وی در خنجان در زمان حکومت طالبان امضاء شد که بنام ائتلاف خنجان نيز مشهور است. ولی اينبار نه ائتلاف وزنه قبلی را داشت و نه مؤتلفين امکانات گذشته را. چون درين وقت نه مسعود آن مسعود پيروزمند و با هيبت گذشته بود، نه خليلی، شخصيت و صلابت مزاری را داشت و نه دوستم بعداز رفتن به ترکيه و بازگشت از آنجا آن امکانات نظامی گذشته وصداقت قبلی نسبت به مسعود را داشت.<br>
ائتلاف کنونی ايکه ميان گروه های جدا شده از جمعيت در روزهای اخير صورت گرفت، نه يک ائتلاف سياسی، بلکه پيوستن مجدد گروه های انشعابی جمعيت به بدنهء اصلی آن تحت رهبری پروفسور برهان الدين ربانی است. شايد رهبران دو حزب جديد به نامهای افغانستان نوين و نهضت ملی دريافته باشند که ايشان  در غياب مسعود آن کاریزما و تآثيری را ندارند که ربانی من حيث رهبر پير و سنتی  جمعيت در ميان صفوف آن دارد. ديده شد که ربانی در عرفهء انتخاب رئيس شورای ملی از کانديداتوری خود به نفع قانونی يکی از کادرهای قبلی جمعيت اسلامی و رهبر کنونی حزب افغانستان نوين گذشت ميکند. درين گذشت علاوه بر عاقبت انديشی استاد ربانی، مجبوريتهايی نيز درين امر نهفته بود و ربانی درک کرد که با همه اطمينان های قبلی کرزی و خليلزاد مبنی بر انتخاب يا بهتر است گفته شود انتصاب وی در پست رئيس شورای ملی، ايشان با اين تعهد خود صادق نيستند و سياف را به عنوان رئيس شورا برخواهند گزيد و هرگاه اگر او با قانونی مشترکا در مقابل سياف قرار گيرند مسلماً سياف برنده خواهد شد. اين گذشت استاد ربانی هم باعث پيروزی قانونی و شکست استاد سياف شد و هم باعث بالا رفتن اتوريته و آبروی ربانی در ميان جمعيت اسلامی و حتی مخالفين اش. (*٧)<br>
ائتلاف جالب و جديد همگرايی آقای محقق با استاد سياف بود که اصلا توقع آن نيز نميرفت. زيرا يکی از مهره هائيکه از شروع پيروزی مجاهدين باعث دوری حزب وحدت اسلامی و شهيد استاد مزاری و بعداً دوستم از پهلوی جمعيت اسلامی و شهيد مسعود گرديد، موجوديت استاد سياف ( درين زمينه البته مداخلات ايران و ازبکستان، تحريکات برخی از بقايای دموکراتيک خلق که خود را به مسعود نزديک ساخته بودند وبيشتر از آنکه به عدالت ملی معتقد باشند به افسانهء نژاد آريايی دلبسته بودند و شايد حالا هم باشند، وسياستهای نادرست استاد ربانی و شهيد مسعود نيز نقش خود را داشته اند.) بود. اين سياف بود که جنگ را در غرب کابل با ترور رهبران حزب وحدت اسلامی در منطقهء سيلو آغاز کرد و با مهارت توانست پای مسعود و جمعيت را نيز بکشاند. درين شکی نيست که در جنگها و ويرانيهای غرب کابل حزب وحدت و شخص استاد مزاری نيز جواب ده هستند ولی بصورت طبيعی و منطقی مسئوليت بيشتر به دوش آنانی است که در آن زمان دارای صلاحيت و امکانات بيشتر و در رآس رهبری به اصطلاح دولت بوده اند. يعنی مسئوليت بيشر متوجه استاد ربانی و شهيد مسعود است تا شهيد مزاری. از خرابيها، قتل عامها و فجايعی که توسط جانبين در غرب کابل صورت گرفت، مشکل است انسانی با وجدان بيدار بتواند و يا جرئت کند بدفاع برخيزد. ولی در هر حالتی آغازگر و سازمانده آن جنگ استاد سياف بود و بيش از کس ديگری ايشان هم در مقابل الله و خلق الله مسئول و جوابده خواهند بود.<br>
ائتلاف کنونی آقای محقق با استاد سياف اگر چنديکه حق شخصی ايشان است، اگر بر بنياد اين اعتقاد باشد که بايد دشمنی های قومی گذشته را کنار گذاشت و فراموش کرد و دور جديدی در زندگی سياسی اقوام کشور بايد آغاز گردد، مسلما امر نيکويی است. چون آخر کار همين خواهد بود، با دشمنی نميشود برای هميشه زيست بلکه با دوستی و تفاهم است که ميتوان برای ابد در کنارهم زندگی کرد. ولی اگر چنين ميبود بايد استاد محقق اين کار را نه در روزهای انتخاب رئيس پارلمان بلکه حتی در جريان کمپاين انتخابات شروع ميکرد و باز ميشد که از شخصيتهای فراوان پشتون شخص ديگری را انتخاب و حمايت ميکرد نه سياف را. بنظر من درينجا دو اشتباه صورت گرفته است: اول اينکه آقای محقق از ياد برده اند که معادلهء قدرت در افغانستان بر اصل توازن و تقسيم قدرت استوار است نه براصل "همراهی با کاروان پيروز *٨" حمايت از انحصارگران قدرت تحت هرعنوانی که باشد به بيرون راندن اقليت ها از مراکز قدرت ميانجامد و از همه بدتر تجربهء تاريخی نشان داده است که انحصارگران قدرت زمانيکه به قدرت رسيده اند اولاً آنانی را که در رکاب شان بوده اند و برای به قدرت رسانيدنشان جان فشانی کرده اند، سربريده اند.<br><br>

<b>
درسهائی که بايد آموخت:</b><br><br>
 فکر ميکنم همچنانکه حکومت امير حبيب الله کلکانی  بيش از هر عامل ديگری در نتيجهء مخالفت پنجشيريها و دشمنی هزاره ها  سقوط کرد و حکومت ربانی- مسعود که با همياری ازبک و هزاره به پيروزی رسيد و در نتيجهء دشمنی و جنگ ايشان سقوط کرد، بايد برای همه رهبران و روشنفکران تاجيک درس بزرگی باشد. همچنان بايد هزاره ها و رهبران ايشان نيز از سرنوشت شاه نورها، فرقه مشرفتح محمدها که با نادرخان در شکست امير حبيب الله کلکانی همکارِی کردند ولی در پاداش در زير شکنجه و در زندان های نادری جان دادند، تجربهء کافی گرفته باشند. چه در زمان  نادرخان و هاشم خان و چه در زمان امين و بعداً طالبان، عظمت طلبان قومی و نيمچه فاشيستان قبيله ای بيشترين قربانيان خود را از ميان هزاره ها گرفتند تا از ميان تاجيکها و ازبکها.  تسليمی شهيد مزاری به طالبان و قتل ناجوانمردانهء ايشان توسط طالبان، در پيش چشم همهء ما صورت گرفت و مسلماً هنوز در خاطره ها زنده است. در حاليکه جانب مقابل نه دکتور نجيب الله را اعدام کرد و نه سروری را.<br>
به نظر من موضع گيری يکباره و غير مترقبهء استاد محقق به طرفداری از سياف نه ريشه در رفع اختلافات قومی ميان جامعهء هزاره و پشتون دارد ونه ناشی از کدام تدبير سياسی مغلق و ناشناختهء ديگری است. صرف در پناه منافع فردی و فرضيهء "همراهی با کاروان احتمالاً پيروز" صورت گرفته است. ولی تاوان اين شکست را نه آقای سياف و نه مشترکآ سياف- محقق، بلکه شخصاً و به تنهايی آقای محقق خواهند پرداخت.*٩<br>
فردا در پارلمان کشور مسايل جدی تری از قبيل سرود ملی، مسئلهء زبان ملی، مسئله جابجا کردن کوچيها و علفچرهايشان در مناطق هزاره نشين مطرح خواهد شد و درين زمان است که اقای سياف موضع قوم، زبان و فرهنگ خود را خواهند گرفت؛ ولی آقای محقق چه خواهند کرد؟ رآی ممتنع خواهند داد؟ حقايق تاريخی کشور را نميتوان با احساسات خوشبينانه يا بدبينانه سرپوش گذاشت و يکی ازين حقايق اينکه : هزاره ها و تاجيکها در طول تاريخ در جوارهم زيسته اند. سرزمين مشترک، فرهنگ و زبان مشترک و دين واحد داشته اند، سردی و گرمی روزگار را نيز مشترکا تجربه کرده اند و دوست و دشمن مشترک داشته اند. اينها ملت واحدی (اگر چنديکه از نگاه تباری که انهم چندان دقيق و ثابت شده نيست، شايد متفاوت باشند، ولی همه ميدانيم که ملت مقولهء فرهنگی – سياسی و تاريخی است تا مذهبی- نژادی) اند که در سود و زيان هميشه با هم شريک بوده اند. اين مسئله را اگر رهبران هزاره و تاجيک نميدانند، عام مردم هزاره و تاجيک خوب ميدانند و درک ميکنند. همينکه با وجود طرفداری آقای محقق از سياف، اکثريت قريب به اتفاق نمايندگان هزاره به آقای قانونی رآی ميدهند، ناشی از همين درک مشترک از سرنوشت مشترک است و برحق که مردم نسبت به رهبران بهتر عمل ميکنند.*١١<br>
نتيجه و خلاصه اينکه پارلمان افغانستان همانقدر منقطب و متلون است که جامعهء افغانستان. درين پارلمان علاوه بر نمايندگان همه اقوام و مذاهب کشور نمايندگان تقريباهمه تنظيمها و خطوط فکری سياسی از چپ ترينها( شعله يی ها، خلقيها و پرچمی های ديروزی) تا راست ترينها چون نمايندگان طالبان و حکمتيار و شوونيستهای افغان ملتی همه حضور دارند. حضور زنان نيز قابل توجه است. (١٢*) درين پارلمان هيچ جناحی اکثريت ندارد و برای اتخاذ هرتصميم نمايندگان مجبور اند به اتحادها و يا ائتلافها دست بزنند. در چنين هوا و فضايی، حفظ وحدت پارلمان و رسيدن به تصاميم مشترک وجمعی در رابطه به مسايل مهم و حياتی کشور امريست هم دشوار ولی هم خطير و ضروری و مسلماً به مديريت، کاردانی، وطن دوستی و احساس مسئوليت در قبال سرنوشت وطن و مردم آن از همه اعضای شورا بخصوص هيئت رئيسه و رئيس آن ميطلبد. <br>

<br><br>
پينوشت ها:<br>
*- بنقل از اخبار بی بی سی مورخ٢٢ دسامبر.<br>
**- سايت آريايی مورخ ٢٣ دسامبر.<br>
***- آژانس خبر رسانی باختر مورخ ٢٤ دسامبر.<br>
****- به نقل از مقالهء آب و َير در انتخابات پارلمانی، نوشتهء زرستانی منتشره در ويبلاگ گردراه.<br>
*****- حکومتهای افغانستان هرگز نکوشيدند تا به سرشماری دقيق نفوس کشور مبادرت ورزند و هميشه آمار تخمينی را بر معيار ذوق و سليقهء خود بنام امار نفوس کشور تحميل نمودند. رژيم کنونی از آن هم پيشتر رفته و کوشش دارند تا در همه جرگه ها، مجالس و رآی گيريها احصائيهء تخمينی سازمان سيا امريکا را تحميل و تطبيق کنند. در حال کنونی هيچ کشوری در دنيا نيست که احصائيهء دقيق نفوس اش معلوم نباشد به استثنای افغانستان. ميترسم که اگر همين نوع حکومت د ر کشور مسلط باشد ما در بيست سال آينده نيز آمار دقيق سرشماری کشور خود را نداشته باشيم.<br>
يکی ديگر از کشفيات حکومت فعلی اصطللاحاتی بنام تاجيک شيعه، تاجيک اسماعيله و تاجيک... است. افراديک قوم يا مليت را اگر بنابر اهداف معين قوم گرايانه و بخاطر کم نشان دادن فلان قوم بيش نشان دادن فلان قوم ديگر نباشد، بر اساس مذهب تقسيم کردن امريست نادرست. چون در ميان هر قومی ميتواند مذاهب گونگون وجود داشته باشد. همجنانيکه ما تاجيک شيعه و اسماعيليه داريم، پشتون اسماعيليه و هزارهء سنی و اسماعيليه نيز داريم.<br>
اصطلاحات سادات و عرب نيز بايد ريشه در همچو مسئلهء داشته باشند. در غير آن هرکسی ميداند که عربها و به اصطلاح سادات ايشان نيز ١٥٠٠ سال قبل به افغانستان آمدند، با مردم محل ازدواج کردند و در آميختند و بصورت طبيعی بيش از صد نسل در همين سرزمين زندگی کردند. در ايشان نه فرهنگ عربی مانده، نه زبان عربی و نه خون عربی. انها در مردمان بومی مزج شده اند. حالا يا ازبک اند يا ترکمن، يا پشتون اند يا هزاره و يا تاجيک . ولی حکومت آقای کرزی آز انها " پيراهن حضرت عثمان" ساخته است.<br>
٦*-  آقای حکمتيار به همکاری بخشی از اعضای ح.د.خ.ا بخصوص وزارت داخلهء وقت و جناح خلق و همکاری بخش پشتون تبار جناح پرچم بخصوص آقايون سليمان لايق عضو بيروی سياسی و دگرجنرال محمد رفيع عضو بوروی سياسی و معاون ريس جمهور و قبلاًآ وزير دفاع کشور در ششم ثور تقريباً تمام شهر کابل را اشغال کرده بودند ولی توسط نيروهای مسعود، مزاری و دوستم در هفتم و هشتم ثور عقب زده شدند. <br>
*٧- قبل ازجريان رای دهی جهت انتخاب ريس پارلمان تمام قرينه ها و زمينه ها دال بر اين بود که سياف بايد رئيس پارلمان انتخاب شود. چون طی چند سال اخير حکومت دست نشاندهء امريکا آقای سياف از نزديک ترين و ارشدترين مشاوران آقايون کرزی و خليلزاد بود و مسلما انها به شمول تمام اعضای رهبری تيم تماميت خواهان قومی تصميم داشتند تا او را به اين مقام برگزينند. انتخاب آقای قاضی حبيب الله رامين وکيل  منتخب ولايت بغلان (تاجيک- هزاره  تبار) منحيث  رئيس موقت پارلمان که از همصنفی ها، دوستان نزديک  شخصی و خانوادگی و حتی شريک تجارتی آقای سياف است؛ اين گمانه را قويتر ساخت. ولی بهر صورت آقای قانونی با يک تفاوت کم يعنی ٥١ در مقابل ٤٩% برنده شد. شايد امريکايی ها همينطور ميخواستند و يا هم، هم کرزی و هم تيم تماميت خواهان قبايلی به شمول امريکائيها غافلگير شدند. ولله اعلم!<br>
*٨- برگرفته شده از مقالهء رقابت ربانی و قانونی نوشتهء جعفر عطايی منتشره در ويبلاگ دردهای دلم.<br>
*٩- شايد سناريوی اتحاد محقق- سياف را خود امريکائيها ترتيب کرده باشند تا بدينطريق حزب وحدت را که نزد ايشان منحيث متحد ايران و دشمن محسوب ميشود از امکانات و صلاحيتهای پارلمانی محروم ساخته باشند. شايد بنابرهمين دليل باشد که هيج يکی از وکلای هزاره در هيئت رهبری شورای ملی انتخاب نشدند.<br>
*١١- در رآی گيری برای معاون اول رقابت ميان آقايون نورزی و ميرويس ياسنی از يکسو و در جانب ديکر ميان آقايون کاظمی و محقق در جانب ديگر بود که در نتيجه رای هزاره ها و تاجيکها و ازبکها ميان کاظمی و محقق و رای پشتونها ميان آقاِيون نورزايی و ياسينی تقسيم گرديد. ولی بيشترين رآی را آقای نورزايی آورد و منحيث معاون اول انتخاب گرديد.<br>
١٢*- با همه انتقادهائيکه در طرز اتنخاب نمايندگان وجود دارد اين انتخابات از همه انتخابات قبلی عادلانه تر بوده است. شايد برای اولين بار است که با اجرای يک نوع تبعيض مثبت در رابطه به زنان به اين تعداد کثير زنان وارد پارلمان کشور ميگردند. همچنان حضور نمايندگان هزاره، ازبک و ترکمن کشور بيشتر از تمام پارلمانهای قبلی کشور است. 





	  
	<br><br><br><br><br><br>  
	  
	  </td>
	  <td width="10"></td>
	  
      <td width="90" bgcolor="#4E6C78" valign="top">
	  
	  <center>
  <table border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="90%">
    <tr>
      <td width="100%">
	  
	  
	  </td>
    </tr>
  </table>
  </center>

	  
	  
	  
	  </td>
    </tr>
  </table>
  </center>

</body>
</html>
�