از "جى ۶" تا "جى ٨"
دارا گلستان

موضوعات گوناگونى قرار است که مورد گفتگو قرار بگيرند. از جمله موضوعاتى که روسيه به‌عنوان ميزبان در دستور کار مذاکرات قرار داده است عبارت‌اند از: امنيت انرژى، معضل بيمارى‌هاى عفونى و آموزش و پرورش همراه با موضوعات بسيار ديگرى مانند: مبادلات تجارى، امنيت جهانى، مبارزه با تروريسم، جلوگيرى از گسترش سلاح‌هاى کشتار جمعى،مسائل خاص قاره آفريقا، حق امتياز محصولات فکرى و. ..

رهبران هشت کشور بزرگ صنعتى جهان، آمريکا، بريتانيا، روسيه، فرانسه، آلمان، ايتاليا، کانادا و ژاپن، جمعه ١۴ جولاى وارد "سنت پترزبورگ" روسيه ميشوند. مراسم رسمى گره هشت فقط در دو روز ١۵ و ١۶ جولاى برگزار ميشوند، ولى با ديدار هاى جداگانه رهبران کشور ها و برنامه‌هاى جنبى آن تا آخر روز ١۷ جولاى به طول خواهد کشيد.
گروه "جى ٨" براى اولين بار با ابتکار رئيس جمهور فرانسه در سال ١۹۷۵ براى رايزنى در مورد مسائل با اهميت جهانى به وجود آمد و در ابتدا "جى ۶" شامل کشورهاى فرانسه، آلمان، ايتاليا، انگليس، آمريکا و ژاپن بود. با ورود کانادا بعدا تبديل به "جى ۷" و سپس با ورود روسيه تبديل به "جى ٨" شد. رياست و ميزبانى را هر سال يکى از کشورهاى گروه به‌عهده دارد. در ابتدا رياست دوره‌اى شامل روسيه نمى‌گرديد ولى در سال ٢٠٠٣ که رياست و ميزبانى به‌عهده کانادا قرار داشت روسيه را نيز به رياست دوره‌اى گردهمائى وارد کردند. اين اولين بارى است که روسيه ميزبانى و رياست گروه را به‌عهده دارد. امسال هم‌زمان و به‌موازات نشست "جى ٨" نشستى نيز به‌نام "جى ٨ جوان" برگزار ميگردد که هر کدام از هشت کشور، هيئتى مرکب از هشت دانش‌آموز را به آن اعزام ميکنند. هيئت‌هاى هشت نفره دانش‌آموزان پس از مذاکراتى که انجام خواهند داد، در ديدارى با "جى ٨" (بزرگ) نتايج مذاکرات خود را در اختيار آنها قرار خواهند داد.
موضوعات گوناگونى قرار است که مورد گفتگو قرار بگيرند. از جمله موضوعاتى که روسيه به‌عنوان ميزبان در دستور کار مذاکرات قرار داده است عبارت‌اند از: امنيت انرژى، معضل بيمارى‌هاى عفونى و آموزش و پرورش همراه با موضوعات بسيار ديگرى مانند: مبادلات تجارى، امنيت جهانى، مبارزه با تروريسم، جلوگيرى از گسترش سلاح‌هاى کشتار جمعى،مسائل خاص قاره آفريقا، حق امتياز محصولات فکرى و. ..
گروه ٨ پس از اتمام مذاکرات دو روزه خود، در روز بعد، ١۷ جولاى با مهمانانى که روسيه از برزيل، چين، هند، مکزيک و آفريقاى جنوبى دعوت کرده است به اضافهء رئيس جمهور کنگو و رئيس جمهور قزاقستان و نمايندگانى از برخى سازمان‌هاى بين‌المللى ملاقات خواهند داشت. در آخر روز ١۷ جولاى گردهمائى پايان خواهد يافت.
از موضوعات مهمى که در دستور کار "جى ٨" قرار دارند وضعيت عراق، مسئلهء کرهء شمالى و موضوع پروندهء هسته‌اى جمهورى اسلامى است.
ژاپن خواهان اقدامات قاطع و مؤثر شوراى امنيت سازمان ملل در مورد کرهء شمالى است، ولى با مخالفت چين و روسيه مواجه است. موضعى مشابه موضع آمريکا در مقابل جمهورى اسلامى و مخالفت چين و روسيه در انجام اقدامات تنبيهى مؤثر. اين موضوع از اين لحاظ اهميت دارد که در مورد پروندهء هسته‌اى جمهورى اسلامى، ژاپن را بيش از پيش در کنار متحد اصلى خودش آمريکا قرار ميدهد.
روسيه خواهان همکارى‌هاى اتمى با آمريکاست. همکاری‌هائى به مراتب گسترده‌تر از آنچه ميان آمريکا و هند برقرار شده است. آمريکا مخالفتى در زمينه همکاريها با روسيه ندارد ولى به اين شرط که روسيه از همکارى اتمى با جمهورى اسلامى دست بردارد. در مقابل روسيه حاضر به صرف‌نظر کردن از معاملات تسليحاتى و معاملات در زمينه انرژى اتمى با ايران نيست.
"انجمن [مطالعات] روابط خارجى“، سازمانى غير دولتى در واشنگتن در نوشته‌اى به قلم "ليونل بينر" در مورد ميزبانى روسيه معتقد است که: ميزبانى روسيه در ابتدا فقط موضوعى سمبوليک براى تسهيل ورود روسيه به جمع کشورهاى بزرگ صنعتى بود ولى از زمان اتخاذ اين تصميم روسيه سياست‌هايش تغيير کرده و در مورد مسائل مهم در مقابل ديگر اعضاء قرار گرفته است و به اين دليل دادن امکان رياست دوره‌اى و ميزبانى به روسيه اشتباه بوده است.
در همان نوشته به نقل قول از "نشنال بيزينس رويو" در مورد "امنيت انرژى“ که روسيه در دستور کار گروه قرار داده اشاره و ميگويد: "با اينکه روسيه بزرگترين منابع گاز را در اختيار دارد و دومين صادر کننده نفت در جهان است ولى منظورش از امنيت انرژى، وجود تضمين تقاضا براى انرژى است، در صورتى که هفت کشور ديگر منظورشان از امنيت انرژى، امنيت و تضمين عرضهء انرژى ميباشد."
استفادهء اخير روسيه از انرژى به‌عنوان سلاح در مقابل اوکرائين شوک قابل توجهى را به اروپا وارد کرد. افزايش يکباره ۴٠٠ در صدى قيمت گاز و بعدا قطع جريان آن موضوعى بود که اروپا که تقاضايش براى انرژى تا سال ٢٠٣٠ به دو برابر ميزان کنونى افزايش پيدا خواهد کرد را نگران و به روسيه بسيار بدبين کرده است.
کمتر موضوعى در دستور کار گروه هشت وجود دارد که روسيه بتواند با هفت عضو ديگر روى آن به توافق کامل و دراز مدت برسد. در بالا به سه نمونهء کرهء شمالى، جمهورى اسلامى و امنيت انرژى اشاره شد.
مورد ديگرى که نوشته مورد اشاره در بالا ذکر ميکند، عضويت روسيه در سازمان تجارت جهانى است. طبق همان نوشته روسيه تلاش زيادى کرد تا اينکه قبل از برگزارى ديدار گروه هشت به عضويت در "وى تى او" پذيرفته شود. آمريکا با ورود روسيه مخالف است و بدون اينکه روسيه به رفرم‌هاى مالى و بانکى قابل توجهى دست بزند حاضر به قبول عضويت روسيه در سازمان تجارت جهانى نيست. تلاش‌هاى روسيه در اين‌مورد به‌خصوص تاکنون ناکام مانده‌اند.
گروه هشت که بسيارى معتقدند بيشتر تشريفاتى بوده است تا يک سازمان جدى تصميم گيرنده با ورود روسيه در همان سطح تشريفاتى نيز نميتواند به توافق روى مسائل مهم اقتصادى و سياسى در جهان دست پيدا کند. بدين خاطر بايد انتظار داشت که بسيارى از مذاکرات و توافقات بين هفت کشور ديگر در ديدار هائى جداگانه و به بيرون از گروه هشت منتقل شوند.