 |
 |
 |
|
|
|
|
چالشى ديگر در برابر آمريکا در منطقه
فرخ نعمت پور
در شرايط مشکلات، بحران و رکود سياستهاى دولت آمريکا در خاورميانه بعد از شکست طرح موسوم به ايجاد خاورميانه بزرگ، شروع فعاليتهاى اتمى مصر ميتواند پارامتر جديدى بر اين بحران بيافزايد، بدين معنى مصر که يکى از ان کشورهائى بود که در حوزه گسترش دمکراسى در داخل برنامههاى آمريکا قرار داشت، با اين کار خود ميتواند به قدرتى فرا رويد که راحتتر در مقابل دستاندازیهاى ديگر قدرتها مقاومت کند، و از اين طريق مستقلتر عمل کند "حسنى مبارک، رييس جمهورى مصر گفته است که کشورش براى ايجاد و توسعه انرژى هستهاى نيازى به اجازه هيچ کشورى ندارد." جملات فوق نقل قولى است از سايت بى بى سى که در تاريخ بيست و هشتم آبان ماه از طرف اين بنگاه خبر پراکنى پخش شده است. اين سايت همچنين در ادامه گزارش خود ميگويد که "آقاى مبارک که در نشست مجلس مصر سخن مىگفت افزود که آب و انرژى براى برآورده کردن نيازهاى نسلهاى آينده ضرورى هستند و استفاده صلحآميز از انرژى هستهاى در همين راستا قرار مىگيرد." در ادامه اين گزارش ما شاهد سخنان متناقضى از طرف آقاى حسنى مبارک ميشويم که از يک طرف بر استفاده صلحآميز از انرژى هستهاى تاکيد ميکنند و از طرف ديگر اينکه امنيت ملى براى آنها در اولويت قرار دارد! لازم به يادآورى است که برنامه اتمى مصر که از سالهاى ١۹۷٠ ميلادى آغاز شد، در سال ١۹٨۶، پس از فاجعه اتمى چرنوبيل به حالت تعليق در آمد و اين اظهارات آقاى مبارک پس از ديدارهاى وى از روسيه و چين و مذاکراتش با مقامات اين دو کشور براى از سرگيرى برنامه اتمى متوقف مانده مصر صورت مىگيرد. قبلا نيز در رسانههاى عمومى ما شاهد پخش اخبارى بوديم در خصوص اينکه بعد از تشديد برنامههاى هستهاى ايران، کشورهاى ديگر منطقه از جمله ترکيه، مصر و اردن نيز خواست خود را مبنى بر شروع و يا از سرگيرى فعاليتهاى هستهاى خود اعلام کرده بودند. و همه تحليلگران البته اين را مستقيما به فعاليتهاى اتمى ايران مرتبط ميدانستند. ترس از حضور يک کشور ديگر با قدرت اتمى در منطقه با گرايشهاى شيعى و نيز نقشى که تاسيسات اتمى در پيشرفت اقتصادى کشورها دارد، ظاهرا همه را به شيوهاى جدى به فکر اجرا و پيشبرد آن واداشته است. در واقع جهان دارد با سرعت به مرحلهاى ديگر که تکثير انرژى هستهاى است پاى ميگذارد و اين البته هم از لحاظ پيامدهاى نظامى خود و هم از لحاظ خطرات آن براى سياره ما ميتواند بسيار خطرناک باشد. اما فارغ از همه اينها امرى که در رابطه با برنامه جديد مصر جلب توجه میکند، اين است که اين مسئله ميتواند در خود حامل مسائل و پيامدهاى مشخصى در وضعيت کنونى منطقه باشد. به نظر من اين مسئله ميتواند پيامدهاى مشخص ذيل را در پى داشته باشد: ـ عليرغم نزديکى بسيار مصر به آمريکا، شروع فعاليتهاى هستهاى آن ميتواند به نوعى احيا و بازگشت به روابط قبلى اين کشور با روسيه و چين باشد که اين خود پارامتر جديدى در منطقه خواهد بود. اين امر هم به تقويت بيشتر نفوذ اين دو کشور در منطقه مىانجامد و هم به درجاتى چند به همين نسبت به حضور و منافع آمريکا در منطقه ضرر ميرساند. ـ البته آمريکا اصولاً با امر برآمد قدرتهاى منطقهاى ديگر در برابر ايران در شرايط کنونى موافق است، اما خود احياى روابط سنتى مصر با روسيه و چين نگرانیهاى جدى را در اين کشور به همراه خواهد داشت، بهويژه در شرايط کنونى که روسيه وچين با مانورهاى زيرکانه خود در امر پرونده هستهاى ايران در شوراى امنيت، جايگاه نوينى براى خود ايجاد کردهاند. ـ در شرايط مشکلات، بحران و رکود سياستهاى دولت آمريکا در خاورميانه بعد از شکست طرح موسوم به ايجاد خاورميانه بزرگ، شروع فعاليتهاى اتمى مصر ميتواند پارامتر جديدى بر اين بحران بيافزايد، بدين معنى مصر که يکى از ان کشورهائى بود که در حوزه گسترش دمکراسى در داخل برنامههاى آمريکا قرار داشت، با اين کار خود ميتواند به قدرتى فرا رويد که راحتتر در مقابل دستاندازیهاى ديگر قدرتها مقاومت کند، و از اين طريق مستقلتر عمل کند. اما در نهايت آيا ميتوان گفت که با اعلام ميل به شروع برنامههاى اتمى مصر، سياست آمريکا در منطقه با چالش بزرگترى مواجه شده است؟ سخنان مبارک در خصوص اينکه آنان به اجازه هيچ کشورى در مورد فعاليتهاى اتمى خود احتياج ندارند، در اساس دهنکجى سختى است به دولت آمريکا. و آيا دولت آمريکا اين را بر خواهد تافت؟ |
|