"دانشگاه زنده است"
شانزده آذر ۱٣٨۵، فعاليت مشترك طيف‌هاى متنوع دانشجوئى

على صمد

برگرفته از خبرنامه گويا

دانشجويان دگرانديش همواره مى‌توانند نظرات انتقادى به ديگر طيف‌هاى دانشجوئى داشته باشند اما نبايد فراموش كرد كه سمت اصلى مبارزه دانشجويان و تشكل‌هاى آنان مى‌بايست برعليه دخالت ارگان‌هاى انتصابى و نظامى در امور دانشگاه، اخراج و بازنشستگى اجبارى و زودرس اساتيد مستقل و مترقى، انتصاب‌ها و دخالت‌هاى بى‌رويه و غير علمى در امرمديريت و ايجاد فضاى امنيتى در دانشگاه‌ها، انحلال و لغو فعاليت تشكل‌ها و نشريات دانشجوئى، نبود آزادى و عدالت در درون و بيرون دانشگاه و موارد ديگری كه به فعاليت دانشجو و دانشگاه مربوط مى‌شود، متمركز شود

امسال در روز دانشجو، روز مبارزه عليه استبداد، روز تلاش براى دفاع از سنگر دانشگاه، دانشجويان از دانشگاه‌هاى مختلف کشور در دانشگاه تهران گرد آمدند و اتحاد و همبستگى خود را به نمايش گذاشتند و يک‌صدا فرياد کردند که: "دانشگاه زنده است". دانشجويان با اين گردهمائى به گردانندگان جمهورى اسلامى پيام دادند که قدرت سرنيزه قادر نيست که جنبش دانشجوئى را خاموش سازد. جنبش دانشجوئى همچنان زنده و پويا است.
امسال برخلاف سال‌هاى گذشته، فعالين دانشجوئى تصميم گرفتند که آكسيون‌هاى خود را به شكلى متمركز در ده‌ها دانشگاه در سراسر ايران، برگزار کنند. دراين رابطه فعالين محافل و تشكل‌هاى دانشجوئى ازچند هقته قبل از فرا رسيدن ١٦آذر، بحث‌ها وگفتگوهاى زيادى در خصوص چگونگى بزرگداشت هرچه بهتر سالگرد ١٦ آذر سازمان دادند تا اينکه زمينه همكارى و توافق در جهت برگزارى روز دانشجو فراهم شد. حكومت از طريق ارگان‌هاى خود در درون و بيرون دانشگاه به اشكال گوناگون سعى نمود با انتشار يكسرى شايعات، با تهديد و آزار و اذيت فعالين دانشجوئى و لغو بسيارى از آكسيون‌هايى كه به مناسبت اين روز در دانشگاه‌ها توسط دانشجويان سازماندهى شده بود تشكل‌هاى دانشجوئى را در برابر هم قرار دهد تا توافق صورت گرفته، به‌هم خورد. از آنجا که جريان بنيادگرا در اين مدت کوشيده است که با دستگيرى و زندانى کردن فعالين دانشجوئى، محروميت‌هاى تحصيلى و انواع فشار ها و تهديدات ديگر، صداى آزاديخواهانه وعدالت‌جويانه دانشجويان و دانشگاهيان را خاموش كند. برگزارى موفقيت‌آميز بزرگداشت ١٦ آذر اين بار براى دانشجويان از اهميت زيادى برخوردار بود.
افزايش سركوب، ايجاد فضاى امنيتى و رعب و وحشت همانند دوران انقلاب فرهنگى در دانشگاه‌ها، پيشبرد سياست تفرقه و تقويت تشكل‌هاى موازى وابسته به حكومت در بين دانشجويان و محدود و ممنوع کردن فعاليت‌هاى متشكل دانشجوئى ازجمله اقداماتى است که تاکنون توسط رژيم پيش برده شده است تا بلكه از اين طريق بتواند جلوى تشكل‌يابى فعالين دانشجوئى حول خواسته‌هاى مشترك و مستقل را بگيرد.

اتحاد طيف‌هاى متنوع دانشجوئى و تاثيرگذارى آن در ميان اقشار اجتماعى

دانشجويان به عنوان يكى ازگروه‌هاى مرجع اجتماعى داراى نفوذ و تاثير بسيارى در ميان جامعه است. نيروى عظيم دانشجويان در صورت اتحاد و تشكل‌يابى مى‌تواند در روندهاى سياسى جامعه نقش موثرترى ايفا كند. چنانچه دانشجويان و تشكل‌هاى آنان بتوانند بر سر حداقل‌ها توافق وهمکارى کنند، توان و امكان ارتباط‌شان با جنبش‌هاى ديگر اجتماعى براى سازماندهى فعاليت‌هاى مشترك فراهم‌تر خواهد شد.
تاريخ جنبش دانشجوئى ايران در اين عرصه تجربه‌هاى بيشمارى را ذخيره كرده است. حكومت جمهورى اسلامى با آگاهى از تاثيرگذارى دانشجويان در روندهاى سياسى و اجتماعى كشور به هيچوجه نمى‌خواهد چنين اتحادى در حركات دانشجوئى برآمد كند؛ لذا تلاش مى‌كند با بالا بردن هزينه فعاليت متشكل، جلوى هر گونه فعاليت سازماندهى شده را بگيرد و بدين طريق همچون دوران انقلاب فرهنگى مانع دگرانديشى و تنوع فكرى در دانشگاه‌ها شود. فعالين جريانات دانشجوئى در سال‌هاى گذشته و به‌ويژه در يكسال اخير به‌عينه تجربه كردند كه حكومت اسلامى به ميزانى ميان آنان و بدنه دانشجوئى، فاصله ايجاد كرده است. جريانات دانشجوئى بايد نسبت به اين سياست توطئه‌آميز، هوشيارى بيشترى ازخود نشان دهند و سياست‌ها و تاكتيك‌هاى متناسب با وضع جديد در پيش گيرند. روشن است در تنهايى و انزوا هزينه فعاليت‌هاى متشكل دانشجويان به‌شدت افزايش مى‌يابد.

وجود تنوع درجنبش دانشجوئى

در بحث‌هاى مربوط به تدارک برگزارى سالگرد ١٦ آذر در ميان طيف‌هاى متنوع دانشجوئى درهفته‌هاى گذشته و نيز در آكسيون‌هاى متفاوتى كه در روزهاى اخير برگزار گرديد، شاهد آن بوديم که نگرش به كار مشترك بر اساس منافع دانشجو و دانشگاه در حال تقويت شدن است. در راستاى چنين نگرشى ضرورت دارد كه فعالين دانشجوئى با بحث و گفتگو ميان خود در جهت يافتن شعارهاى واحد براى ايجاد تمركز در فعاليت‌هاى دانشجوئى قدم‌هاى بزرگترى بردارند.
دانشجويان در ۱۵و ١٦آذر ۱٣٨۵ نشان دادند كه چنانكه بخواهند از توان و ظرفيت كافى براى توافق بر سر حداقل‌هاى مشترك دمكراتيك در دانشگاه‌ها برخوردار هستند و اميد آن است كه اين روند آغاز شده در ميان دانشجويان هر چه بيشتر از طريق همكارى و همگامى تقويت و گسترش يابد. مفهوم اين حرف اين نيست كه بر تفاوت‌ها و اختلافات ميان جناح‌هاى متفاوت دانشجوئى، سرپوش گذاشته شود و بحث‌ها وانتقادات نسبت به يكديگر طرح نگردد. وجود تنوع درميان جريانات دانشجوئى مى‌بايست به عنوان يك ارزش اساسى مورد توجه و دقت قرار گيرد.
كنار كشيدن از شركت در در فعاليت‌هايى كه مربوط به دانشجو و دانشگاه مى‌شود كمكى به جريانات دانشجوئى در جهت طرح خواسته‌هاى دمكراتيك خود نمى‌كند. دانشجويان دگرانديش همواره مى‌توانند نظرات انتقادى به ديگر طيف‌هاى دانشجوئى داشته باشند اما نبايد فراموش كرد كه سمت اصلى مبارزه دانشجويان و تشكل‌هاى آنان مى‌بايست برعليه دخالت ارگان‌هاى انتصابى و نظامى در امور دانشگاه، اخراج و بازنشستگى اجبارى و زودرس اساتيد مستقل و مترقى، انتصاب‌ها و دخالت‌هاى بى‌رويه و غير علمى در امرمديريت و ايجاد فضاى امنيتى در دانشگاه‌ها، انحلال و لغو فعاليت تشكل‌ها و نشريات دانشجوئى، نبود آزادى و عدالت در درون و بيرون دانشگاه و موارد ديگری كه به فعاليت دانشجو و دانشگاه مربوط مى‌شود، متمركز شود. من بر اين ارزيابى هستم كه بايد مواضع تشكل سراسرى چون دفتر تحكيم وحدت را مورد تحليل، مطالعه و نقد قرار داد. اما افشاگرى، بايكوت و برخورد حذفى با اين جريان دانشجوئى كمكى به هيچيك از طيف‌هاى دانشجوئى نمى‌كند. دانشگاه در شرايط كنونى نياز دارد كه طيف‌هاى دگرانديش دانشجوئى بيش از هر زمانى به تقويت سمتگيرى‌هاى مشترك ميان خود در جهت جذب بدنه دانشجوئى، بيفزايند. هر طيف دانشجوئى بايد به اشكال گوناگون برنامه‌ها و پروژه‌هاى خود را به ميان دانشجويان ببرد. اما بايد توجه داشته باشيم كه اين امر در شرايط سركوب با دشوارى‌هاى بسيارى همراه است.

نقش جريانات چپ دانشجوئى در تقويت سمتگيرى‌هاى مشترك در دانشگاه

داشتن صف مستقل چپ در دانشگاه‌هاى ايران به‌خودى خود على‌العموم مثبت و پراهميت است. اما فراموش نكنيم كه در شرايط ديكتاتورى به‌سر مى بريم و نمى‌دانم چرا به انواع دستگاه‌هاى اطلاعاتى و امنيتى رژيم بايد به سادگى امكان شناسائى فعالين چپ دانشجوئى داده شود؟ بزرگداشت روز دانشجو متعلق به همه دانشجويان در سراسر دانشگاه‌هاى كشور است. در سالگرد چنين روزى تشويق دانشجويان به دادن شعارها و رهنمودهاى آتشين چون داشتن صف مستقل "چپ" يا برگزارى ١٦ آذر سرخ و سوسياليستى، شعارى انحرافى در برآمد مجدد جنبش دانشجوئى در دانشگاه‌هاى كشور است. تنها با فعاليت و تلاش مداوم است كه مى‌توان هر چه بيشتر چپ راديكال، سكولار و دمكرات را به شكلى دمكراتيك و مدرن در فعاليت‌هاى دانشجوئى مطرح كرد نه با شعارهاى توخالى و غير واقعى افراطى.
تمامى جريانات دانشجوئى مى‌توانند با دفاع از منافع عمومى دانشجويان بر سر خواسته‌هاى حداقل مشترك دمكراتيك به فعاليت بپردازند. در واقع اين نوع برخورد ضربه‌پذيرى وسيع نيروهاى دانشجوئى را به‌شدت كاهش مى‌دهد. طيف‌هاى چپ دانشجوئى درعرصه مبارزه براى منافع دانشجو ودانشگاه مناسب است هر چه فعال‌ترتجربه‌هاى خود را در اختيار ديگر فعالين تشكل‌هاى دانشجوئى قرار دهند. جريانات چپ دانشجوئى بايد با ايجاد فضاى بحث و گفتگو به تقويت همگرايى و توافق در جنبش دانشجوئى يارى رسانند. در چنين صورتى است كه مى‌توان به سازماندهى جنبش دانشجوئى كمك كرد. در واقع متشكل شدن جريانات دانشجوئى شرايط را براى تقويت سازماندهى، ارتباط و فعاليت با ديگر جنبش‌هاى اجتماعى چون كارگرى، زنان و. .. را در كشور تقويت خواهد كرد و بدين طريق پرچم آزادى و آزادانديشى در جامعه تقويت مى‌شود. در چنين حالتى جنبش دانشجوئى مى‌تواند گفتمان‌هاى دمكراتيك خودش را در دانشگاه و جامعه گسترش دهد و بدين ترتيب نيروى بزرگى در ايران در برابر استبداد و ديكتاتورى سازمان يابد.


E-Mail: alisamad2@yahoo.fr

بيست آذر ۱٣٨۵