چرا سوسیالیزم پیروز خواهد شد؟ (2)
ش. فردا
... تنها تضاد اجتماعی بشر در آینده نزدیک تضاد انسان با طبیعت خواهد بود و اتوماسیون جای کار یدی را در تمامی بخشهای تولید خواهد گرفت و توان بشر تنها معطوف به پیشرفت تکنولوژی و بهبود زندگی خود خواهد شد.
آیا تاکنون از خود پرسیده اید که اساساً چه تفاوتی بین کارگر امروزی در کارخانه های عظیم مثلا اتومبیل سازی با کارگری که در فیلم "عصر جدید" چارلی چاپلین، این نابغه سینما دیده بودید، وجود دارد (البته بجز مقدار پول توی جیبشان)؟ فی الواقع باید گفت که در مقایسه با آن زمان، کارگران امروزی هیچ کاری انجام نمی دهند. امروزه کارگران عمدتاً تنها مسئولیت نظارت بر کار دستگاهها و بازوان رباتیکی را که کل فرآیند تولید را انجام می دهند بر عهده دارند. تصور می کنید که حذف نیروی انسانی و بکارگیری اتوماسیون صد در صد در این پروسه تولید با تکنولوژی امروز غیر ممکن است؟ پس چرا چنین نمی کنند؟
چرا با گذشت چند دهه از اختراع "سوپر کانداکتورها" که می توانند راندمان ماشینها را در صورت کاربرد موتورهای برقی بجای دیزلی، صد در صد کنند، ما همچنان نیازمند بکارگیری سوختهای فسیلی که راندمانی کمتر از 50% دارند در کشتیها و هواپیماها هستیم؟ بد نیست بدانید که بر اساس تحقیقی که بیش از بیست سال پیش انجام شده است، یک کشتی کانتینربر مدرن می تواند با این تکنولوژی سرعتی باندازه دو برابر کشتیهای امروزی داشته باشد و این به معنای کاهش تعداد کشتیهای لازم جهت جابجایی محمولات تا حد نیمی از ناوگان امروز جهان خواهد بود.
بیش از بیست سال قبل خبر تاسیس نخستین فروشگاه تمام رباتیک در ژاپن منتشر شد. طبعا عدم تاسیس فروشگاههای دیگری نظیر آن در جهان به دلیل عملی نبودن این ایده نیست و تنها علت آن را باید در مشکل عدم اشتغال و بیکاری حاصل از چنین مواردی دانست که نظام سرمایه داری هرگز قادر به حل آن نخواهد بود.
تبیین این فرآیند که هر روز با پیشرفت تکنولوژی سرمایه داری به پایان حیات خود نزدیکتر می شود، بدان لحاظ ضرورت دارد که ارزش افزوده فزاینده از تولید انبوه در اثر پیشرفت و توسعه همین تکنولوژی توانست در دهه های گذشته نظام سرمایه داری را در اروپا، امریکا و سایر کشورهای بزرگ صنعتی حفظ نماید. این تصور که سرمایه داری در سایه دمکراسی در این کشورها توانسته است مشکل تضاد طبقاتی بین پرولتاریا و سرمایه داران را حل کند همانقدر که اشتباه است، خطرناک نیز می باشد. فی الواقع دمکراسی لیبرالی کوچکترین نقشی در این زمینه نداشته است و بهترین مثال در این باره هندوستان است.
نظام سرمایه داری لیبرال علیرغم انتخابات "آزاد" و حکومت فدراتیو در هندوستان هرگز نتوانسته است مشکلات زحمتکشان را در این کشور مرتفع نماید. فقر درفجیعترین شکل متصور بر آن چنان در قرن بیست و یکم در این کشوربیداد می نماید که حتی شرایط زندگی کارگران اروپایی و روسی در آغاز قرن بیستم در اروپا در برابر آن یک زندگی تجملی جلوه می کند. این واقعیت که چند میلیون انسان در شهری چون بمبئی که آن را "عروس شهرهای هند" می نامند از آب بهداشتی و حتی یک وعده غذای مناسب محرومند و در بیغوله هایی که حتی نام آلونک هم به آنها نمی توان داد به دنیا آمده و سرانجام می میرند، لکه ننگی است که سرمایه داری لیبرال هرگز قادر به پاک کردن آن نخواهد بود. این حقیقت انکار ناپذیر ناشی از این معضل نظام سرمایه داری در هند است که رشد تکنولوژی با توجه به حجم فزاینده ارتش بیکاران در هند قادر به ایجاد ارزش افزوده کافی جهت بهبود شرایط زندگی این گروه کثیر تا به امروز نبوده است.
شرایط کشوری چون هند می تواند در کلیه کشورهایی که نظام سرمایه داری در آنها به علت عدم کاربرد تکنولوژی پیشرفته در صنعت به تدریج نتواند استانداردهای زندگی مردم را حفظ نماید در اندازه های متفاوت و شاید نه به شدت هند تکرار شود.
امروزه بشر به لحاظ تکنولوژیک به مرزی از توانایی که بتواند بجای انسان از ماشین در تمام عرصه های تولید و خدمات استفاده نماید، بی اندازه نزدیک است اما نظام سرمایه داری نمی تواند بستر لازم را برای تحقق آن فراهم کند. نظام پرداخت دستمزد که حاصل مالکیت خصوصی بر ابزار تولید است در صورت گسترش اتوماسیون پیشرفته و همه جانبه به بیکاری روزافزون انسانها می انجامد و طبعا نمی توان با قوانین ذاتی سرمایه داری انتظار داشت که بورژوازی به اکثریت مطلق بیکاران جامعه در چنین شرایطی حقوق مکفی پرداخت کند.
پیشرفتهای تکنولوژیک چنان سرعتی یافته که زندگی بشر در طول عمر هر یک از ما در حد غیر قابل تصوری دگرگون شده است. این پیشرفت امروز ما را به حدی از توان رسانده است که همان گونه که پیشگامان سوسیالیسم پیش بینی کرده بودند، تنها تضاد اجتماعی بشر در آینده نزدیک تضاد انسان با طبیعت خواهد بود و اتوماسیون جای کار یدی را در تمامی بخشهای تولید خواهد گرفت و توان بشر تنها معطوف به پیشرفت تکنولوژی و بهبود زندگی خود خواهد شد.