نگذاريد که آزادى بيان به موضوع برخورد تمدن ها مبدل شود
بيانيه جمعى از روشنفکران، روزنامه نگاران و فرهنگيان در دفاع از آزادى بيان
ما تعدادى از روشنفکران، روزنامه نگاران و فرهنگيان جوامع اسلامى نگرانى عميق مان را از آماج حمله قرار گرفتن ديگرباره ى آزادى بيان در پى تظاهرات گسترده مسلمانان در اعتراض به نشر کاريکاتورهاى پيامبر اسلام در روزنامه دانمارکى و چاپ مجدد آن در چندين نشريه اروپايى ابراز مى داريم و تاکيد مى کنيم که حق آزادى بيان و دفاع از آن حد و مرزى ندارد و اعتراض نيز حق هر انسان مى باشد و نمى توان کسى را به خاطر اعتراض مورد سرزنش قرار داد. اما، بهره بردارى از خشونت، تهديد و ارعاب جهت سرکوب آزادى بيان، تنبيه نويسنده و سرزنش نشريه را نمايى از روحيه ى استيلا جويى دانسته و ياد آورى مى نماييم که چنين برخوردى سرانجام به تحليل انديشه و از بين رفتن فرهنگ گفتگو خواهد انجاميد.
ما معتقديم از آنجايى که انديشيدن جزء ذات انسان است، کسى را نمى توان از تفکر در حوزه دين منحيث يک پديده اعتقادى بازداشت و آن را به خاطر مقدس بودن براى عده اى مصون از نقد انگاشت. به ويژه با توجه به نفوذ فراگير دين اسلام در ساختار سياسى، فرهنگى و اجتماعى کشورهاى مسلمان و نقش محورى آن در معادلات سياسى جهان امروز. همچنين نمى توان از جامعه ى جهانى که مفهوم خط سرخ در برابر آزادى عقيده و بيان در جوامع شان تا اندازه اى برچيده شده است انتظار داشت تا در قبال نقش سياسى دين اسلام در تحولات جهانى مهر سکوت بر لب زنند و جنبه هايى از آن را که آلت دست گروه هاى افراطى قرار گرفته است نقد نکنند. علاوه بر اين، باور داريم که نقد را نمى شود به يک سبک و بيان همه پسند تنزل داد و پيام دهنده اى را به جرم گزينش يک شيوه نقد و سبک پردازش به موضوع، مورد نفرين و تهديد قرار داد. زيرا چنين برخوردى در نهايت به چشم پوشى از تفاوت هايى مى انجامد که زمينه ساز رشد استعداد ها و سليقه ها است.
ما با اشاره به محکوميت تعدادى از دگر انديشان جوامع اسلامى به کفر گويى و الحاد عقيده داريم که نشر چنين کاريکاتورهايى به مفهوم رويارويى دو فرهنگ، دو ديدگاه و يا اسلام و غير اسلام نيست. استبداد فرهنگى- تاريخى به يقين مانع از پا گرفتن يک گفتگوى منطقى و تساهل در بين مسلمانان شده است و زمينه ى ابراز عقيده، که از جمله حقوق جدايى ناپذير انسان ها در همه احوال است را در جوامع اسلامى کمرنگ ساخته است.
ما نگرانى خود را از جنگ زرگرى که تحت نام دفاع از آزادى بيان و اعتراض به استقاده نامشروع از اين حق در بحبوحه پر تلاطم مسايل سياسى شرق ميانه با توجه به پيروزى حماس در انتخابات اخير فلسطين، بحران هسته اى ايران و اتهامات جامعه بين المللى عليه سوريه در دست داشتن ترور رفيق حريرى در لبنان بميان آمده است ابراز مى داريم و براين باوريم که بحث اخير آزادى بيان دستخوش تعاملات سياسى گرديده است. ازينرو، از روشنفکران مصرانه درخواست مى نماييم تا با اين حوادث به مبارزه بر خيزند و نگذارند که گروه هاى افراطى از اين وضعيت استفاده نا مشروع ببرند. به باور ما، موضعگيرى روشنفکران جوامع اسلامى در اين راستا اهميت بسزايى دارد.
در پايان ضمن احترام به آزادى عقيده و بيان، هرگونه برخورد غير دموکراتيک درحل مناقشات جهانى را که خارج از چارچوب قوانين و معيارات جهانى (از جمله استفاده از خشونت، به آتش کشيدن پرچم و اشغال سفارتخانه ها) صورت گيرد را محکوم نموده و از دولتمردان کشورهاى اسلامى درخواست مى نماييم تا با ايجاد فضاى باز سياسى به تقويت نهادهاى مدنى و دموکراتيک همت گمارند و پاسدار حقوق اقليت هاى مذهبى و نژادى در کشورهاى خود باشند و در عمل نشان دهند که فرهنگ گفتگو ، منطقى ترين ، انسانى ترين و بهترين شيوه ى حل مسائل داخلى و بين المللى است.
١- ميرحسين مهدوى، شاعر، نويسنده و روزنامه نگار
٢- عليرضا پيام سيستانى، شاعر، نويسنده و روزنامه نگار
٣- حبيب رهياب، کارشناس حقوق بشر