نکاتى در خصوص نحوه برخورد با بازجو در حين بازجويى
به پيشنهاد يک زندانی سياسی رهاشده

لازم ميدانم در خصوص شرايط امروز ودر پى دستگيری‌هاى اخير که طيف وسيعى از اقشار مردم را در بر گرفته نکاتى هر چند کوچک را خدمت عزيزانى که در زمينه سياسى فعاليت ميکنند توضيح دهم. اميد که راهگشاى کارتان قرار گيرد.
1- مهم‌ترين نکته‌اى که يک فعال سياسى بايد مد نظر داشته باشد اين است که آن‌دسته ازافراد خانواده خود را که قرار است پس از دستگيرى، پيگير امور وى باشند کاملا توجيه نمايد.
2- ترجيحاً بيشتر از يک و يا حداکثر دو نفر از اعضاى خانواده را براى پيگيرى کارهايتان انتخاب نکنيد.
3- در صورت داشتن همسر، وى را جهت اين امور انتخاب نماييد.
4- همسر زندانى سياسى به هيچ وجه مورد تعرض قرار نمی‌گيرد البته در صورتى که فقط از جايگاه يک همسر زندانى سياسى موضع بگيرد.
5- البته اين بدان معنا نيست که تحت فشار قرار نمی‌گيرد اتفاقا بيشترين فشار را همسر تحمل مينمايد حتى بيشتر از خود زندانى.
6- به خانواده خود اين مسئله را متذکر شويد که بازجو دائماً با آن‌ها تماس خواهد گرفت و سعى در هراساندن آنها به روش‌هاى مختلف دارد. به هيچ وجه هراسى به خود راه نداده و مقاومت کنيد.
7- اين نکته را در ذهن خود و خانواده جا بيندازيد که بايد فشارهاى ناشى از دستگيرى را بتوانيد تخليه نماييد.
8- يکى از راه‌هاى تخليه کردن فشارها چه براى شما چه براى خانواده اين است که دائما در ذهن خود تکرارکنيد که: "اين دوران ميگذرد و بالاخره سپرى خواهد شد"
9- به خود و خانواده آموزش دهيد که: در ذهنتان آينده‌اى را ترسيم کنيد که اين دوران پايان پذيرفته و در حال شرح خاطرات آن براى يکديگريد.
10- نيمى از بار اين حرکت به‌عهده زندانى و نيم ديگر آن بر دوش خانواده ميباشد. با اين توضيح که شما در بنديد و خانواده شما آزاد و قادر به پيگيرى امور شما.
11- مقاومت و ايستادگى در برابر فشارهاى وارده بر شما و خانواده، يکى از ابزارهاى مهمى است که در اختيار داريد
12- البته اين مقاومت روش‌هاى خاص خودش را دارد يعنى بايد هم بدانگونه برخورد کرد که کوتاه آمدن تلقى نگردد و هم بدانگونه برخورد کرد که فشار زيادى را هم متحمل نشويد.
13- هدف از دستگيرى، يکى تحت فشار قرار دادن شما تا آنجايى که از کرده خود پشيمان شويد و کوتاه بياييد ديگرى تخليه اطلاعاتى شماست.
14- به‌ياد داشته باشيد که اطلاعاتى که از شما دارند بسيار ناچيز است وآن اطلاعات اندک را هم يا از گوش کردن مکالماتتان بدست آورده‌اند يا در تفتيش منزل و محل کار به‌دست آمده و يا از ديگر زندانيان گرفته شده. در هر صورت اين اطلاعات اندک نميتواند کمک چندانى به آنها بکند و همچنين داشتن اين اطلاعات اندک را دال بر قدرتمند بودن آنها نگذاريد زيرا به هر کسى اين‌همه امکانات جورواجور بدهند قادر خواهد بود اين اطلاعات را به‌دست آورد.
15- آنها از اين اطلاعات اندک شما استفاده ميکنند تا شما را به تعجب واداشته تا از قدرت مافوق آنها بهراسيد.
16- اين را مد نظر داشته باشيد که آنان به هيچ وجه قدرت مافوقى ندارند وفقط به واسطه ابزارهايى که در اختيار دارند، پرو بال گرفته‌اند.
17- هميشه سعى کنيد واکنش شما در قبال مسائلى که در مورد زندگى خصوصى شما عنوان ميشود کاملا عادى باشد.
18- اجاده ندهيد از اطلاعات اندکى که از شما دارند و سعى ميکنند آنرا بزرگ جلوه دهند سوء‌استفاده کنند
19- هر انسانى مسائل خصوصى در زندگى دارد که فقط خودش از آن اطلاع دارد ولى به دليل گوش دادن به مکالمات شما ويا تحت نظر داشتن، ميتوانند اندکى از اطلاعات شما را به‌دست بياورند. براى پيشگيرى از اين مورد که در بازجويی‌ها بسيار به آن اشاره خواهند کرد يکى ميبايست در صورت امکان کمتر به اين امور پرداخت و دوم اينکه در صورت مطرح شدن آنها توسط بازجو کاملا آنرا عادى جلوه دهيد و وانمود کنيد که اطلاعى از آنها نداريد.
20- در ضمن از قبل به خانواده توضيح دهيد که ممکن است بخواهند از هر طريقى به شما فشار بياورند و حتى براى رسيدن به اهدافشان از آبروى شما هم مايه بگذارند ولى اين را به‌خاطر داشته باشيد که اين بازى قديمى شده و ديگر کاربردى برايشان ندارد. چون ديگر کسى در بيرون به اين‌ها توجهى نميکند.
21- سعى کنيد با درايتى خاص، افسار کنترل رابطه بين شما و بازجويتان را، شما به‌دست بگيريد.
22- در صورت امکان، با بازجو وارد دعواى شخصى نشويد.
23- تا آنجا که ميتوانيد، با بازجو لجبازى نکنيد.
24- دائما به بازجو يادآور شويد که شما به‌عنوان نماينده يک نهاد امنيتى وظيفه داريد از من سوالاتى را بپرسيد و من تا آنجايى که تشخيص بدهم به شما جواب خواهم داد.
25- عنوان کنيد که شما نبايد سعى کنيد به زور از من اعتراف بکشيد و يا مرا تحت فشار قرار دهيد چون من يک فعال سياسى هستم و نه يک خرابکار يا قاچاقچى.
26- بالاخره بازجو هم يک انسان است و داراى احساس، تا حد امکان خصوصا در اوايل بازجويى بيشتر از موارد مشترک بين خود و او سخن بگوييد.
27- اين نکته را براى او جا بيندازيد که نيازى نيست من و شما با هم درگير بشويم و با صحبت کردن بهتر ميتوانيم مسئله را حل و فصل نماييم.
28- به محض اينکه بازجوى شما موضع عصبانى به خود گرفت، سعى کنيد او را آرام نموده تا دوباره آرامش در گفتگوى شما حاکم شود.
29- آرامش در گفتگو هم به نفع شماست هم خواسته بازجو
30- البته اين را يادآور ميشوم که بازجو گاهى از درگيرى با شما سود خواهد برد
31- قبل از دستگيرى سعى کنيد تعدادى شعر با مضامين سياسى و حماسى را در ذهنتان حفظ نمائيد.
32- همچنين تعدادى سرود و ترانه که داراى مضامين حماسى يا سياسى يا هر دو باشند را همراه با ملودى‌هاى آن از بر نمائيد.
33- حفظ کردن اينگونه اشعار و ترانه‌ها، به قدرت ايستادگى شما در سلول‌هاى انفرادى کمک به‌سزايى خواهد نمود.
34- از هم اکنون محيط‌هايى شبيه انفرادى را در ذهن خود ترسيم نمائيد تا کم کم بتوانيد آن شرايط را تجربه کرده باشيد.
35- " سلول انفرادى اصلا محيط ترسناک و مخوفى نيست ". اين مطلب را دائما براى خود تکرار کنيد.
36- بارها و بارها به خودتان يادآورى کنيد که: من تحمل پذيرش اينگونه شرايط را دارم.
37- در سلول انفرادى براى خودتان و يا حتى با صداى بلند اشعار و ترانه‌هايى را که حفظ نموده‌ايد بخوانيد.
38- در زمان بازجويى بعد از پرسشى که از شما ميشود، مکث نموده، سوال را براى خودتان تکرار کنيد و سعى کنيد کاملا با آرامش و تفکر پاسخ دهيد.
39- به هيچ وجه سعى نکنيد در پاسخ دادن به سئوال بازجو عجله نمائيد.
40- هر نيم ساعت يکبار زندان‌بان‌ها به شما سر خواهند زد. از اين فرصت استفاده کنيد و با او وارد صحبت شويد.
41- صحبت با زندانبان تا حدودى از تنهايى شما خواهد کاست.
42- زندانبان‌ها را با واژه " نگهبان" صدا بزنيد و سعى کنيد با آنها رابطه عاطفى برقرار نمائيد.
43- زندانبان را هيچگاه به چشم بازجو نگاه نکنيد. آنها معمولا از روى ناچارى به اين شغل روى آورده‌اند.
44- همچنين با زندانبان وارد بحث‌هاى سياسى و عقيدتى نشويد و با او رابطه‌اى کاملا عادى برقرار نمائيد.
45- در تنهايى سلول انفرادى به گذشته خود نينديشيد. خصوصا به آن قسمت از گذشته خود که در ذهنتان منفى تلقى می‌گردد.
46- اين را يک بار ديگر هم ذکر ميکنم که در تنهائيتان فقط آينده روشنى را ترسيم نمائيد که در آرزوهايتان به‌دنبال او می‌گشتيد.
47- ياد آورى خاطرات بد ويا اشتباهاتى که در گذشته مرتکب شده‌ايد، در انفرادى به هيچ عنوان به سود شما نخواهد بود.
48- به‌ياد داسته باشيد که بازجو و يا بازجوها نقش‌هاى مختلفى را براى شما بازى خواهند کرد.
49- گاهى در نقش خيرخواه و دوست شما، گاهى در نقش بدخواه ويا دشمن شما.
50- نه به دوستى او دل ببنديد و نه از دشمنى او هراسى به خود راه دهيد.
51- بازى با نقش‌هاى مختلف، شگردهايى است که بتوانند شما را تحت تاثير قرار دهند. در اين خصوص کاملا آگاه باشيد.
52- اين دلهره را در خود راه ندهيد که: نکند من نتوانم جلو آنها بايستم. مطمئن باشيد که شما از آنها قوى‌تريد زيرا شما براى عقيده و هدفتان در آنجا قرارداريد و بازجو براى گرفتن مزدى اندک.
53- گاهى بازجو اسم ناشناسى و يا شماره تلفنى را به شما ميگويد و از شما ميخواهد که در سلول به آن فکر کنيد. اين هم از شگردهاى بازجويى است. ميخواهند ذهن شما را درگير مسائل بى‌ربط کنند تا در بازجويى بعدى بتوانند چيزهاى جديدى را از شما بيرون بکشند.
54- هيچگاه به خواسته هاى بازجو که از شما ميخواهد در تنهايى به آن بينديشيد اعتنايى نکنيد.
55- هدف بازجو از تحت فشار قرار دادن شما، پيدا کردن نقطه ضعفى هر چند کوچک از شماست. تا بتواند ازطريق آن نقطه ضعف، به درون شما نفوذ نمايد.
56- اين نقطه ضعف حتى ميتواند احساس عاطفى شما نسبت به همسر، فرزند ويا خانواده شما باشد.
57- همواره بکوشد تا اين سد، محکم و استوار مانده و نتوانند به درون شما رسوخ نمايند.

در پايان اين نکته را يادآور ميشوم که:

اندکى صبر،
سحر نزديک است.

 و همچنين از کليه عزيزان اعم از زندانيان سياسى، خانواده محترمشان و همکاران روانشناس و يا روانپزشک و حتى بازجويان که ميتوانند در اين راه بنده را همراهى نمايند تجربيات و اطلاعات و انتقادات خودشان را از طريق ايميل ارسال نمايند، باشد که در اين راه بتوانيم به کمک هم راهکارهاى جديدى را در اختيار انسان‌هايى که با بزرگوارى خويش منافع شخصيشان را فداى منافع جمع مينمايند، قرار دهيم.

در انتظار نظرات شما خواهم بود

به اميد آزادى ايران

zendanyaciaci@yahoo.com