 |
 |
|
|
|
سال ٨۴
سالی متفاوت براى كارگران حسين اکبری برگرفته از نشريه نامه
كارگران در سال ٨۴ به تجربه دريافتند كه فعاليتهاى صنفى، در پیگيرى خواستها و مطالبات با تكيه بر تشكيلات سنديكايى كه خود آنرا بر پا ساختهاند، چهگونه مورد حمايت وسيع در عرصهى ملى و بينالمللى واقع خواهد شد. حمايت اتحاديههاى كارگرى جهان از كارگران شركت واحد اتوبوسرانى نشانگر اين موضوع است
درآستانهى اول ماه مه "روز جهانى كارگران" به ارزيابى سالى كه گذشت، میپردازيم. سال٨۴ به جهات گوناگونى تفاوتهاى بسيارجدى با سالهاى پيش از خود داشت، اين تفاوتها از طرفى معلول شرايطى بود كه كارگران را دربرمیگرفت و از سوى ديگر حاصل درجهاى از رشد و بلوغ صنفى كارگران و همچنين افزايش درك آنان نسبت به ضرورت تشكليابى آگاهانه، آزادانه و مستقلانه بود. شرايطى كه برخى رويدادهاى كارگرى در آن رقمخورد عبارت بودند از فضاى انتخاباتى دور نهم رياست جمهورى كه اين خود امكان فعاليتهاى تبليغاتى بهنفع طرح حق آزادى تشكلهاى كارگرى را ايجادكرد و فعالان كارگرى در استفادهى هوشمندانه و بهموقع از شرايط و ارزيابى نسبتاً درست موقعيت، گزينش تاكتيكهاى مناسب در پيشبُرد امر تشكليابى را پیگرفتند و بههمان نسبت، موضوع تبليغ و ترويج سنديكاها و اتحاديههاى كارگرى در سطح كشور گسترش يافت، تا جايیكه طرفداران حفظ موقعيتِ موجوديت تشكلهاى زرد و وابسته، يا در موضع انفعال قرارگرفتند، يا اينكه در موضع دشمنى تا به آنجا پيش رفتند كه به ضرب و شتم و پروندهسازى عليه كارگران سنديكايى اقدام كردند. سال ٨۴ تنها سالى بود كه انتخابات رياست جمهورى را با طرح مسايل كارگرى پيوند داد، گزينش شعارهايى در حمايت از كارگران و تشكلهاى مستقل و آزاد سنديكايى-اتحاديهاى منطبق بر مقاولهنامههاى بنيادين كار و اصل بيستوششم قانوناساسى، از جانب برخى كانديداها، نشان از تاثير رأى و نظر كارگران در كسب آرا براى اين كانديداها بود، گرچه اين مانورهاى تبليغاتى ديرهنگام آغاز شد، اما توانست به افشاى برخى از رفتارهاى افراطى عليه كارگران طى سالهاى گذشته از جانب مدعيان مدافع حقوق كارگران منجر شود. همچنين اين درجه از رشد موجبشد تا كارگران نسبت به رفتارهاى نمايندگان دروغين و تحميلى، ترديدهاى جدى را به يقين رسانند، طرد و افشاى مراسم روز جهانى كارگر در ورزشگاه آزادى كه در حمايت از يكى از نامزدها تدارك شده بود، بهواقع طرد نمايندگان آن تشكيلات از جانب كارگران بود. اگرچه سال ٨٣ موضوع اصلاح فصل ششم قانونكار منطبق با مقاولهنامههاى بينالمللى سازمان جهانى كار، در دستور كار دولت جمهورى اسلامى قرارگرفت اما سال ٨۴ اين ضرورت خودرا بهعنوان امرى گريزناپذير نشانداد، هرچند متأسفانه در دولت پس از انتخابات ارادهاى جهت اِعمال اين اصلاح احساس نمیشود اما شواهد حاكى از آن است كه اين راه برگشتناپذير است و كارگران نيز در سال ٨۴ به تجربه دريافتند كه فعاليتهاى صنفى، در پيگيرى خواستها و مطالبات با تكيه بر تشكيلات سنديكايى كه خود آنرا بر پا ساختهاند، چهگونه مورد حمايت وسيع در عرصهى ملى و بينالمللى واقع خواهد شد. حمايت اتحاديههاى كارگرى جهان از كارگران شركت واحد اتوبوسرانى نشانگر اين موضوع است، كما اينكه درسال ٨۴ بسيارى از كارگران كارخانهها و واحدهاى توليدى-خدماتى جهت كسب حقوق عقبافتادهى چندين ماههشان به اعتراضات وسيعترى دستزدند و حتى در شهرهايى اقدام به راهپيمايى كردند ولى هيچكدام، حداقل توفيق جلب حمايت داخلى را هم درپى نداشت. علت آنبود كه ايندسته از كارگران، فاقد تشكل سنديكايى توانمند بودند. سال ٨۴ از بابت اينكه كارگران توانستند فضاى فعاليتهاى مطبوعاتى و رسانهاى را بهنفع خود تغييردهند نيز با سالهاى گذشته متفاوت بود، روزنامههايى همچون "صاحب قلم"، "اقبال" و "شرق"، اگرچه هريك با انگيزهى خاص به مسايل مبتلابه جامعهى كارگرى پرداختند اما درعينحال كمك شايانى در انعكاس نظرات و ديدگاههاى كارگرى، انجام دادند. قطعاً سهم روزنامهنگاران جوان اين روزنامهها، كه در جمع كارگران حضور يافتند و با علاقهمندى مسايلى آنان را تعقيب كرده و با درستكارى آنرا منعكسكردند، هيچگاه از نظركارگران پنهان نمیماند و اين همبستگى طبقاتى قطعاً منشأ اثرات مثبتى خواهد شد. لازم به ذكر است كه هفتهنامهى "آتيه" بهعنوان تنها هفتهنامهى مرتبط با مسايل كارگرى و تأمين اجتماعى كارگران، بيشترين مطالب را دربارهى كارگران و كارگران بازنشسته انتشار داد، ماهنامهى "نامه" و "نقد نو" در ارايهى مقالات، مصاحبهها وميزگردها، هر يك سهم ويژهاى داشتند. سال ٨۴ نسبت به سالهاى قبل اين ويژگى را داشت كه احزاب وگروههاى سياسى نظير "نهضت آزادى“ و "جبههى مشاركت" و "دانشجويان تحكيم وحدت" را به حمايت از كارگران و فعاليت صنفیشان، برانگيخت. اين حمايتها در كنار پشتيبانى فعالان سنديكايى، هيأت مؤسسان سنديكايى و انجمنهاى صنفى كارگرى، نظير انجمنهاى صنفى روزنامهنگاران ايران و آزاد تهران و انجمنصنفى بيمارستانها و برخى از شوراهاى اسلامى كار بيمارستانها و اتحاديههاى صنفى رانندگان سراسر كشور و كانون نويسندگان ايران و سازمانهاى غيردولتى چون انجمن حمايتى- فرهنگى كارگران و انجمن حمايت از زندانيان، از سنديكاى كارگران شركت واحد، نشان از تمايل گروههاى مختلف اجتماعى به تحقق شعار جامعهى مدنى و رفتارهاى قانونمند مردم در تشكلهاى مدنى دارد. سال ٨۴ سال شناخت بيشتر كارگران از قوانين و مقررات كار و حقوق شهروندى بود، شايد هيچگاه درطى سالهاى گذشته، بهميزان سال ٨۴ كتابهاى قانوناساسى و قانونكار بهفروش نرفته است؛ همين امر موجب رشد آگاهى كارگران از حقوق شهروندى و حقوقكار بود تا بهآنجا كه اين موضوع، در شرايط بازداشت و زندانیبودن فعالان سنديكايى و كارگران، در بازجويیها به مسؤولان مربوطه نشانداد كه كارگران تا چهاندازه نسبت به عملكرد خود، آگاه و صادق هستند و بههمان ميزان نيز به گروههايى كه انتظار رفتارهاى غيرصنفى را از كارگران داشتند، توجه داد كه كارگران فهيمتر و آگاهتر از آن هستند كه بهدنبال شعارهاى دستنيافتنى بهحركت درآيند. درعينحال سال ٨۴ سال تكرار آزمودن تجربههايى بود كه در طول تاريخ جنبش كارگرى درستى يا نادرستى آن اثبات شده بود و اين نشان داد كه هنوز براى فعاليتهاى آگاهى بخش، بسيار صبورى لازم است. اگرچه گزينش شعار زودهنگام اعتصاب براى كارگران شركت واحد، نتيجهاى جز آنچه روى داده است دربرنداشت، اما اينرا هم بهما آموخت كه در ارزيابى هزينه- فايدهى هر كنش اجتماعى، ميزان اعتقاد و شناخت به راهى كه برگزيده میشود، میتواند در كاهش هزينههاى ناشى از شكست موقت، مؤثر واقع شود و رهبران و برگزيدگان كارگران وظيفه دارند، براى ساختن بناى تشكيلات با دوام و قوام، خواستها و مطالبات بهحق كارگران را به اشكال كاربردى و مرحلهاى مطرحكرده و بهپيش برند و اين نيازمند رفتارهاى مبتنى بر عقلانيت و بهدور از احساسات منطقستيز و متكى بر خرد جمعى و آموزش و تمرين دموكراسى سنديكايى است. سال گذشته، يكى از رهبران مسلم سنديكايى كشور پس از عمرى خدمت به طبقهى كارگر و مردم ايران، زندگى را بدرود گفت، استاد يعقوب مهديون، اين پير سنديكايى و آخرين دبير سنديكاى كارگران كفاش، همهى عمر و بهويژه سالهاى آخر زندگى پر بارش را با تمام نيرو درخدمت آموزش نيروهاى جوان سنديكايى قرار داد، يادش همواره گرامى و جاودان باد. سال متفاوت، اما مولودى متفاوت داشت، دولتى متفاوت و وزيركارى متفاوت، تا به آن پايه كه براى ايجاد اشتغال، میخواهد شاغلان را بازنشسته كرده وبیكاران را بهجاى آنان بهكار گُمارد و اصرار دارد كه هشتاددرصد روابط كار نياز به قانون ندارد، خانهى كارگر را بهدرستى حزب سياسى ميخواند اما براى اصلاح فصل ششم قانونكار، مبنى بر تعهدات دولت جمهورى اسلامى نسبت به كارگران، تاكنون از كاربست ارادهاى مبتنى بر خواست كارگران سر باز زده است و گويا براى نشاندادن اين تفاوت، عامدانه بر كليهى تعهدات بينالمللى نيز چشم اغماض دارد. سال گذشته اين تفاوت را هم با ساير سالهاى قبل از خود داشت كه طى آن، صدها تن از كارگران بهواسطهى دفاع از حقوق صنفیشان روانهى بازداشتگاه اوين شدند و تحت بازجويى قرارگرفتند و علیرغم آنكه بهتدريج اين بازداشتشدگان با پرداخت تعهداتى آزاد شدند، همچنان منصور اُسالو برگزيدهى كارگران شركت واحد اتوبوسرانى و رييس هياتمديرهى سنديكا در بازداشت بهسر میبرد. علت طولانیشدن اين بازداشت بر كسى روشن نيست، ضمن اينكه از گرفتن وكيل محروم نيز شده است، آيا وقت آن نرسيده كه دستگاه قضايى كشور، نسبت به مراجعات مكرر خانوادهى ايشان و درخواستهاى آنان در مورد وضعيت اين كارگر زندانى جواب مساعد دهد؟ بياييد در آستانهى سال نو، آزادى و سلامتش را آرزوكنيم، باشد كه از او در كنار خانوادهو در جمع خانوادهى بزرگ شركت واحد و در ميان دوستان سنديكاييش ديداركنيم. چنين باد! |
|