يکى از اختلافات متديک در بررسى مسائل قومى و ملى تفاوت در نوع نگاه به اين مسئله است که آيا به‌‌دنبال تامين برابرحقوقى همه "اقوام" و يا "مليت‌ها" و رفع هرگونه تبعيض از يک‌سو و هرگونه امتيازورى ويژه و سهم‌برى ويژه از سوى ديگر، هستيم و يا گرفتن حق ملى، حقوق ملى و غيره پايه تحليل را تشکيل مى‌دهد. نوع نگاه اول بر مبناى رفع تبعيض و تامين برابرحقوقى هم فردى، و هم قومى و مليتى استوار است، در اين نوع نگاه ما به اين مدل رهنمون مى‌شويم که ساختارها و مناسباتى را دمکراتيک و پاسخگو بشناسيم و خواهان آن باشيم که هيچ فردى و هيچ قوم و مليتى بر ديگرى مزيتى نداشته باشد

جريان‌ها و نيروهاى سياسى سراسرى در اپوزيسيون به‌تبع درکشان از موجوديت خواست‌هاى ملى در مناطق مختلف کشور – البته با تفاوت‌هاى بسيارى که در درک از آن دارند – مى پذيرند که در موضوع اتحادهاى سياسى، حضور تشکل‌هاى سياسى منطقه‌اى يک حق و يک ضرورت سياسى مهمى است. متقابلاً جريان‌ها و نيروهاى ملى – منطقه‌اى نيز که خواستار حل مسئله ملى در ايران واحد هستند قبول دارند که ورود آنها در بلوک‌هاى متحد سياسى براى استقرار دموکراسى در ايران،امرى حياتى براى آنهاست

همگان بايد خوب بدانند که مليت‌هاى ايران همگى خواهان در کنار هم بودن هستند و آنها در امکان‌هاى مختلف اين را به زبان‌هاى مختلف بيان کرده‌اند. آنها فقط خواهان تأمين حقوق خود در چهارچوب ايران هستند... اما حکومت‌هاى مستبد که مى‌خواهند همه امور را تنها از زاويه نگاه خود ببينند و تعيين‌کننده همه امورباشند، از اين هراس دارند که مليت‌هاى ايران مستقل از آنها در امور خود عمل کنند، چون آنها به آزادى و فرهنگ آزاد زيستن باور ندارند وهمانا استبداد است که شيرازهء عمل و تفکرشان را تشکيل مى‌دهد

ستم ملی
رضا براهنی
به زعم ما، تساوی ترك ها، كردها، تركمن ها، عرب ها، بلوچ ها با فارسی زبان ها، كه امروز به صور مختلف در ايران مطرح ميشود، امری است حياتی براي حفظ تماميت ارضی كشور. اگر دموكراسی، آزادی، تساوی حقوقی و فرهنگی، از اين مليت ها دريغ شود، لعن و نفرين تجزيه ايران و نابودی تماميت ارضی آن، دنباله نام هر كسی كه اين دريغ كردن را بر مردم ايران تحميل كند، كشيده خواهد شد، و تا پايان تاريخ هم كشيده خواهد شد.


مردم یا خاک؟
علی اکبرآزاد

مصاحبه با شوان پرور، چهره مقاومت كردها پيرامون
بهار سياسی كردها در عراق، اصلاحات در تركيه و فرهنگ و هنر كردی در تبعيد
هنوز اصلاحات كافی نيست
ترجمه: نادر
در ترکيه هنوز نميتوان نام « كردستان » را به زبان آورد. خيلي از تركها با شنيدن اين لغت ناراحت مي شوند. در صورتی كه اين نام بيشتر از 1000 سال تشريح كننده يك قسمت جغرافيائی ميباشد. محبوبترين خوانندگان تركيه كردی ميباشند ولی برای موفقيت خود مجبورند به زبان تركی بخوانند.


 آموزش به زبان مادری اساس توسعه پايدار است
ترجمه: اميد شکری
21 فوريه در طی 6 سال اخير پس از اعلام آن به عنوان روز جهانی زبان مادری از طرف يونسکو توسط جامعه جهانی گرامی داشته مي شود و فرصت مغتنمی را براي مباحثه و همچنين کسب آگاهی بيشتر توسط عموم مردم جهان از زبانها فراهم آورده است.

 بازخوانی جمهوری کردستان
فرخ نعمت پور
اگر از زاويه‌ جامعه‌ کنوني به‌ تجربه‌ جمهوري کردستان نگاه‌ کنيم، ميتوانيم بگوئيم که‌ قسمتي از تحولاتي را که‌ اين جمهوري در نظر داشته‌ تا در جامعه‌ ايجاد کند، اکنون بنابر ضرورت يک گذار تاريخي يا در حال شدن است و يا شده‌ است. از جمله‌ اين موارد ميتوان به‌ چاپ نشريات کردي، اجباري کردن تحصيل، باسوادکردن زنان و دختران، اشاعه‌ زبان کردي و رشد آگاهي اشاره‌ کرد.

به مناسبت ۲۱ فوريه، روز جهاني زبان مادري
تنوع زبانی معادل تنوع انسانهاست!
اميد شکري

 قطعنامه پايانی نشريات دانشجوئی قومي شركت كننده در ششمين جشنواره نشريات دانشجوئی سراسر كشور- مشهد

زبان؛ اهميت و جايگاه آن در ايران
يعقوب بهادر

ممانعت از تشكيل كلاسهاى آموزش تركى

 شرايط دولت براى برگزارى كنگره زنان در آذربايجان

گفت و گوی عرفان قانعی فرد
با جلال طالبانی ، نامزد ریاست جمهوری عراق
آینده کردها ، در گرو دمکراسی و فدرالیسم

نظری بر
برخی ارز یابی های عمومی، پاره ای استنتاجات مشخّص و بخشی از تأکیدات ما
در عرصه مسأله ملی در کشور!
خلق و فدائیان خلق
احمد ق.

آذربایجان و زبان فارسی
( گناه زبان فارسی چیست؟)
محمد جلالی چیمه (م- سحر)

 پیام ضیاء صدرالاشرافی
در مراسم گرامی‌داشت روز جهانی زبان مادری
در كانون فرهنگی‌ آذربايجان - اوجاق، برلن
25 فوريه 2005

 پیام دکتر رضا براهنی
در مراسم گرامی‌داشت روز جهانی زبان مادری
در كانون فرهنگی‌ آذربايجان - اوجاق، برلن
25 فوريه 2005

متن سخنراني حسين باقر زاده‌ فعال حقوق بشر
در مراسم گرامی‌داشت روز جهانی زبان مادری
در كانون فرهنگی‌ آذربايجان - اوجاق، برلن
25 فوريه 2005

 اينسان حاقلارى ائوره نسل بيلديرگه سى
چئويره ن: على بيگلو


اعلاميه جهانى حقوق زبانى
به مناسبت روز جهانى زبان مادرى- ٢٠٠٥
ترجمه: على دده بيگلو



مروراجمالی وقایع غرب ترکمن صحرا
درنیمه ی دوم 1357 تا انقلاب وتشکیل ستاد انقلابیون
یوسف کـُر


درسهایی از وقایع ترکمن صحرا در ( سالهای 57-58 )
قایلی

دفاع از مبارزات مردم و شرکت در اعتراضات توده های تحت ستم در انحصار هیچ فرد و یا گروه و یا ملیت خاصی نبوده و نیست و بنابر این نه تنها دیروز! و بلکه دقیقا امروز و فردا نیز روشنفکران و شیفتگان ازادی خلقها تحت عنوان هر نام و نشانی در کنار جنبش ازادیخواهانه ملت ما خواهد بود ونفی و ندیدن این انسانها در لابلای حرکت ها در واقع خطرات درغلطیدن به دامان ناسیونالیسم کور را همراه خواهد داشت که صد البته بایستی پرهیز نمود.


مصاحبه رادیو رسانه با آقای صالح فاضلی
"درباره ۲ ره بندان، سالروز اعلام جمهوری خودمختار کردستان ایران"

جمهوری کردستان نقطه بسیار مثبتی در تاریخ ملت کرد بود. ملت کرد همیشه با یک نوع حالت افتخار و ارزش به این جمهوری نگاه می کند چون که تنها جمهوری بوده که در آن شرایط، در شرایط بسیار سخت توانسته است که آرامش و دمکراتیزه کردن در جامعه آن روز کردستان پیدا بکند و توانسته زن های کردستان را به عنوان بخش فعال جامعه به کار بیاندازد.


رئيس جمهور کردستان
فرخ نعمت‌پور

رئيس جمهور کردستان در دادگاه ايران" عنوان کتاب کوچکي است که در سال 2001 در کردستان عراق به زبان کردي چاپ شده است. آماده کننده آن بدرالدين صالح است و کتاب دربرگيرنده ماجراي دادگاهي کردن قاضي محمد و يارانش ميباشد که بعد از شکست جمهوري مهاباد اعدام شدند. نويسنده اصلي متن کسي است به اسم کيومرث صالحي که گزارشگر ماهنامه ارتش شاهنشاهي در آن زمان بوده و خود در محاکمه قاضيها حضور داشته است.


قوميت، فرصت يا چالش ؟
جلسه پرسش و پاسخ در دانشگاه زنجان

چهارم آبانماه جاري جلسه پرسش و پاسخي تحت عنوان " قوميتها فرصت يا چالش" در آمفي تئاتر دانشگاه زنجان با حضور فعالان قوميتها و مليتهاي ايران برگزار گرديد. در اين جلسه آقايان توكل غني‌لو (از فعالان سياسي مدافع حقوق ملي آذربايجان)، خالد توكلي (از فعالان سياسي كرد) و کورش زعيم (از اعضاي جبهه ملي ايران) و عليرضا صرافي با بيان ديدگاههاي خود در خصوص مسئله اقوام و مليتها در ايران به سؤالات برگزاركنندگان، دانشجويان و شركت‌كنندگان در جلسه پاسخ دادند.


شمه ای از زندگی
محمد علی مناف زاده (ثابت تبريزی)
دكتر غلامرضا بوداغی

محمد علي منافزاده (ثابت)، شاعر طنزگوي، نويسنده، نمايشنامه نويس، روزنامه نگار و معلم تبريزي تبار يكي از قربانيان پاكسازيهاي استالين در سال ۱۹۳۷ است. نام و آثار اين شخصيت گمنام نه تنها براي نسل جوان امروز، بلكه براي نسل ميانه و سالخوردة ما نيز ناشناخته مانده است.
تصفيه هاي خونين استالين در سالهاي 1938 - 1937 خيل روشنفكران و مبارزين بنام كشورهاي ديگر را نيز كه از بد حادثه بدان خطه پناه برده بودند گرفتار ساخت. در اين سالهاي پر رعب و وحشت دهها تن از روشنفكران برجسته ايران نيز كه به ناچار راه كشور شوراها (سابق) را در پيش گرفته بودند به اتهامات واهي دستگير و روانه تبعيدگاههاي بي بازگشت شدند.



صمد تئاتر ما
رحيم رئيس نيا

با سركوبي حكومت فرقه، صمد صباحي نيز دستخوش گرفتاري ها شد و به دنبال آزادي از زندان، در تهران اقامت گزيد و پس از تحمل دربدري ها و دوندگي ها بالاخره از سال ۱۳۲۸ در سالن هاي فرهنگ وپارس به كار پرداخت و بعضي از آثار نمايشي تركي آذري را به زبان فارسي برگردانده، به روي صحنه آورد.

در سال 1293 ش (1914 م) در قصبه شامخور كودكي به دنيا آمد كه نامش را صمد گذاشتند. خانواده زحمتكشي كه صمد در آن پا به عرصه وجود گذاشت وباليد، مدتي پيش از آن از روستاي مياب، واقع در دهستان هرزندات شرقي شهرستان مرند به آن سوي ارس مهاجرت كرده بود. گنجعلي صباحي، برادر بزرگ صمد، تفصيل داستان اين خانواده را در -اؤتن گونلريم- (روزهاي سپري شده ام)، كه نمونه ايست از سرگذشت و سرنوشت هزاران خانواده مهاجر، به شيوه اي تمام نما و پركشش به تصوير كشيده است…


يوسف عزيزي بني طرف در گفتگو با هفته نامه «عصركارون»
جريان های قومي در ايران ريشه دار هستند



























































































«» دكتر غلامرضا بوداغی
شمه ای از زندگی محمد علی مناف زاده (ثابت تبريزی)


«» رحيم رئيس‌نيا
صمد تئاتر ما


«» يوسف عزيزي بني طرف در گفتگو با هفته نامه «عصركارون»
جريان های قومي در ايران ريشه دار هستند


«» هر ايرانی آزاده بايستی از حقوق زبانی ديگر اقوام ايرانی دفاع کند!
مصاحبه با آقای عليرضا صرافی دبير نخستين همايش زبان مادری


«» قطعنامه کنگره زبان مادري تبريز به امضا 3333 نفر از روشنفکران اقوام ايران رسيد


«» ضرورتِ نقدِ گفتمانِ معاصر فارسی 
گفتگوی نشريه ترکی ـ فارسی بيرليک با يوسف عزيزی بنی‌طُرُف


«» يوسف عزيزي بني‌طرف
دولت و مسئله قوميت‌ها در ايران 


«» فدراليسم پيش از پلوراليسم
گزارشی از نقدهای کردنشينان ايرانی بر سخنان جلايی‌پور


«» موسيقي عربي خوزستان
يوسف عزيزي بني‌طرف


«» تحليل بر اساس تئوري قدرت‌گرايانه
فرخ نعمت‌پور


«» سة بارةت بة وتووثژ
فةذؤخ نيعمةتپور


«» پيام کميسيون خلق‌هاي سازمان فدائيان خلق ايران (اکثريت)
به سمينار لندن در باره نقش اقوام ايراني در سياست آينده ايران


«» مصاحبه رادیو رسانه با آقای مهرپرور پیرامون کنگره اخیر حزب دمکرات کردستان ایران
بهترین راه حل مسئله ملی در ایران، فدرالسیم است