 |
 |
 |
|
|
|
|
يادداشت سياسی
شمارش معکوس تا دوم اسفند مرحله بعدى رويارويى جمهورى اسلامى و غرب حادتر شدن بحران اتمى ايران در شرايطى رخ میدهد که مذاکرات ششجانبه آمريکا، ژاپن، کره جنوبى، کره شمالى، روسيه و چين در مورد برنامه اتمى کره شمالى پيشرفتهايى کرده است. اگر اين مذاکرات به نتيجه برسد و کره شمالى در ازاى دريافت امتيازاتى که يک بار در دوره رياست جمهورى کلينتون، وعده آن به پيونگ يانگ داده شد، از برنامه خود براى توليد اسلحه اتمى دست کشد، توجه آمريکا بر برنامه اتمى جمهورى اسلامى متمرکز خواهد شد شوراى امنيت سازمان ملل متحد در قطعنامه ١۷٣۷ خود که دوم دیماه به اتفاق آرا به تصويب اين شورا رسيد، ۶٠ روز به جمهورى اسلامى ايران مهلت داد که غنیسازى اورانيوم را به حال تعويق درآورد و پروژههاى آب سنگين را متوقف کند. در اين قطعنامه، برخى تحريمها عليه جمهورى اسلامى پيشبينى شده است و آمده است شوراى امنيت پس از ۶٠ روز، گزارشى از آژانس بينالمللى انرژى اتمى در مورد واکنش ايران به قطعنامه ١۷٣۷ استماع خواهد کرد و درباره اقدامات بعدى تصميم خواهد گرفت. به دوم اسفند، مهلتى که قطعنامه ١۷٣۷ براى تسليم جمهورى اسلامى به خواستهاى شوراى امنيت تعيين کرده است، يازده روز بيشتر نمانده است. اکنون على لاريجانى دبير شوراى عالى امنيت ملى جمهورى اسلامى عليرغم گزارشهاى قبلى داير بر لغو سفر او به مونيخ، وارد آلمان شده است تا در کنار سياستمدارانى مانند ولاديمير پوتين رئيس جمهورى روسيه، آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان و رابرت گيتس وزير دفاع آمريکا در کنفرانس امنيتى مونيخ شرکت و سخنرانى کند. قرار است لاريجانى در حاشيه اين کنفرانس، با خاوير سولانا مسئول امور سياست خارجى اتحاديه اروپا ديدار کند. اما سولانا در آستانه اين ديدار گفته است اميدى بدين ندارد که در مذاکرات با لاريجانى نتيجه مشخصى حاصل شود. در حالى که سياستمداران غربى مانند مرکل در مونيخ خواهان گردن نهادن ايران به قطعنامه ١۷٣۷ شدهاند، هيچ نشانهاى در دست نيست که جمهورى اسلامى تا دوم اسفند حاضر شود به خواست محورى شوراى امنيت، يعنى تعليق غنیسازى، تسليم شود. برعکس، هر سخنى که از رهبران جمهورى اسلامى در اين زمينه شنيده میشود، حاکى از پافشارى تهران بر ادامه و حتى گسترش غنیسازى است. در چنين شرايطى، شمارش معکوس تا دوم اسفند که آغاز مرحله بعدى رويارويى جمهورى اسلامى و غرب خواهد بود، آغاز شده است. همزمان با نزديک شدن دوم اسفند، اختلافات روسيه و آمريکا در مورد پارهاى مسائل بينالمللى بالا گرفته است. ولاديمير پوتين در کنفرانس مونيخ از آمريکا انتقاد و ايالات متحده را متهم به آغاز دورى جديد از مسابقه تسليحاتى کرد. اشاره پوتين، به برنامه استقرار سيستمهاى ضدموشکى آمريکا در اروپاى شرقى بود که روسيه آن را به مثابه تهديدى عليه خود تلقى میکند. يکى از موارد ديگر اختلاف روسيه با آمريکا، آينده کوزوو بخش آلبانینشين صربستان است که روسيه به شدت مخالف استقلال آن است. اين اختلافات، احتمال توافق روسيه با غرب پيرامون دور بعدى تحريمها عليه ايران را ضعيفتر کرده است. اما اگر در ايران، کسانى از اين اختلافات روسيه و آمريکا چنين نتيجه بگيرند که عدم توافق روسيه با غرب در ارتباط با پرونده هستهاى، خطر را از سر جمهورى اسلامى دور میکند، سخت در اشتباهاند. درست بر عکس، اگر واشنگتن از تداوم توافق بينالمللى در مقابل جمهورى اسلامى مأيوس شود، خطر تکروى نظامى از سوى دولت جرج بوش افزايش میيابد. آمريکا در هفتههاى اخير علاوه بر ناو هواپيمابرى که در خليج فارس داشت، ناو هواپيمابر دومى به منطقه اعزام کرده است. در عراق، نيروهاى نظامى آمريکايى مأموريت يافتهاند در صورت برخورد به عاملان مسلح جمهورى اسلامى، آنان را از ميان بردارند. شمارى از عوامل جمهورى اسلامى در عراق توسط نيروهاى آمريکايى بازداشت شدهاند. گزارشهايى حاکى از آماده شدن آمريکا براى بمباران ايران در بهار آينده منتشر شده است. خطر حمله نظامى آمريکا به ايران با پافشارى جمهورى اسلامى بر سرپيچى از خواستهاى شوراى امنيت، افزايش میيابد. حادتر شدن بحران اتمى ايران در شرايطى رخ میدهد که مذاکرات ششجانبه آمريکا، ژاپن، کره جنوبى، کره شمالى، روسيه و چين در مورد برنامه اتمى کره شمالى پيشرفتهايى کرده است. اگر اين مذاکرات به نتيجه برسد و کره شمالى در ازاى دريافت امتيازاتى که يک بار در دوره رياست جمهورى کلينتون، وعده آن به پيونگ يانگ داده شد، از برنامه خود براى توليد اسلحه اتمى دست کشد، توجه آمريکا بر برنامه اتمى جمهورى اسلامى متمرکز خواهد شد. جمهورى اسلامى تنها در عرصه اتمى نيست که تحت فشار بينالمللى قرار گرفته است. در هفتهاى که گذشت، پادشاه عربستان توانست توافقى ميان سران گروههاى متخاصم فلسطينى، الفتح و حماس، سامان دهد. ناظران، اين موفقيت را گامى در جهت افزايش نفوذ منطقهاى عربستان میدانند که اخيراً مقامات آن بارها عليه تلاش جمهورى اسلامى براى ايجاد «هلال شيعی» از ايران تا لبنان هشدار دادهاند. اکنون حماس بيشتر از جمهورى اسلامى، از عربستان حرفشنوى دارد. دهها ميليون دلار اهدايى جمهورى اسلامى به حماس ظاهراً کمتر از چيزهايى است که حماس اميد گرفتن آن از عربستان را دارد. روزهاى سخت جمهورى اسلامى در عرصه بينالمللى آغاز شده است و روزهاى سختترى در پيش است. سهراب مبشرى ٢١ بهمن ١٣٨۵ |
|