يادداشت سياسی
راه برون رفت از بحران اتمى:
همکارى با جامعه جهانى و تعليق غنى سازى اورانيوم است!

اکنون زمان به رخ کشيدن قدرت دفاعى در مقابل امريکا که به مدرنترين سلاحهاى مرگبار مجهز است، نيست. راه برون از بحران اتمى، همکارى با جامعه جهانى، پاسخ مثبت به خواست شوراى امنيت و تعليق غنى سازى تا زمان جلب اعتماد بين المللى است

شوراى امنيت سازمان ملل متحد طى بيانيه اى به جمهورى اسلامى فرصت يکماهه داد تا به خواست جامعه جهانى پاسخ مثبت دهد. گرچه بيانيه شوراى امنيت جنبه تهديد آميز نداشت و در آن طرح برنامه هسته اى ايران به عنوان تهديد براى امنيت جهانى حذف شده بود، ولى بيانيه پيام روشنى داشت: شوراى امنيت اجازه نخواهد داد که جمهورى اسلامى پروژه هسته اى را بدون جلب اعتماد نهادهاى بين المللى پيش ببرد. اين موضوع را خانم كاندوليزا رايس وزير خارجه آمريكا به روشنى بيان داشت و گفت که بيانيه شوراى امنيت متضمن «پيامى بسيار روشن» براى ايران است و تلاشهاى ايران درجهت پنهان نگهداشتن برنامه اتمى و شانه خالى كردن از زير تعهدات بين المللى خود، براى جهان قابل پذيرش نيست و بيانيه نشانگر اين است كه جامعه جهانى در نگرانى نسبت به برنامه هسته اى ايران اشتراك نظر دارد.
در بيانيه شوراى امنيت مجازاتى براى جمهورى اسلامى در صورت تداوم غنى سازى پيش بينى نشده و از لحاظ حقوق بين الملل الزامى براى ايران به همراه نمى آورد، ولى صدور بيانيه زمينه سازى براى تصميم گيريهاى آتى است.
آمريکا و اتحاديه اروپا براى تامين اجماع نظر در بين پانزده کشور، متن بيانيه را تعديل کردند، ولى پرونده هسته اى ايران را برخلاف نظر روسيه و چين که خواستار ماندن آن در آژانس بودند، کماکان در شوراى امنيت نگهداشتند. در فرصت يکماهه البرادعى نتايج همکارى و يا عدم همکارى جمهورى اسلامى با آژانس را به شوراى امنيت گزارش خواهد داد و شورا برپايه آن گزارش تصميم گيرى خواهد کرد.
انتشار بيانيه شوراى امنيت واکنش گردانندگان جمهورى اسلامى را برانگيخت. آنها همچنان بر تداوم برنامه هسته اى ايران و غنى سازى اورانيوم در داخل کشور تاکيد نمودند. محمد جواد ظريف نماينده ايران در سازمان ملل متحد اعلام كرد كه جمهورى اسلامى در مقابل هر گونه فشارى ايستادگى خواهد كرد. ساير مقامات نيز کماکان بر صلح آميز بودن برنامه هسته اى ايران و ادامه آن پاى فشردند. گرايش افسارگسيخته در درون جناح حاکم فرصت را غنيمت شمرد و خواهان آغاز غنى سازى صنعتى و خروج از پيمان ان پى تى گرديد. حسين شريعتمدارى مدير روزنامه کيهان اعلام کرد: "کمترين نرمش و کوتاه آمدن در برابر اين بيانيه غير قانونى و غير حقوقى خسارت هاى جبران ناپذيرى را براى کشور ما در برخواهد داشت ضمن اينکه با خواست ملى مردم هم در تناقض است".
هنوز معلوم نيست که جمهورى اسلامى در ظرف زمانى يک ماهه چه اقدامى انجام خواهد داد. زمانى که پرونده هسته اى ايران در آژانس بود، قدرت مانور و چانه زنى براى جمهورى وجود داشت و ميتوانست به دنبال راههاى بينابينى باشد و تا آنجا که ميتواند زمان بخرد. اما با ارجاع پرونده به شوراى امنيت عملا قدرت مانور جمهورى اسلامى به حداقل رسيده و امکان چانه زنى کاهش يافته است. قبل از اجلاس اخير شوراى امنيت، لاريجانى و گروه وى به فعاليتهاى ديپلماتيک روى آورده و مذاکرات فشرده اى را با مقامات روسيه پيش بردند. اما مذاکرات چندان حاصلى نداشت. جمهورى اسلامى حاضر نشد پروسه غنى سازى را به روسيه منتقل سازد.
اشتاين ماير وزير امور خارجه آلمان گفته است که ايران دو راه بيشتر ندارد، يا همکارى با جامعه بين المللى و يا انزواى بين المللى. براى جمهورى اسلامى همکارى بين المللى به معنى عقب نشينى و خوردن جام زهر به حساب مى آيد که هزينه سنگينى براى آن در داخل کشور و در سطح بين المللى خواهد داشت. سران رژيم در حال حاضر پذيراى چنين هزينه سنگين نيستند. انزواى بين المللى هم بمعنى اعمال فشارهاى بين المللى، تحريمهاى هدفمند، تحريم اقتصادى و احتمالا اقدامات نظامى عليه ايران خواهد بود. در صورت پاسخ منفى جمهورى اسلامى به خواست جامعه بين المللى، به احتمال زياد شوراى امنيت در جلسه آتى خود تنها به صدور بيانيه اکتفا نخواهد کرد و مسئله مجازات ايران را در دستور خواهد گذاشت. دولت بوش و اتحاديه اروپا در حال حاضر سياست گام به گام را پيش ميبرند تا هم راه را براى عقب نشينى جمهورى اسلامى باز بگذارند و هم صف يکپارچه جامعه بين المللى را حفظ کنند و روسيه و چين را با خود همراه سازند.
به نظر ميرسد که هنوز اقدام نظامى در دستور نيست و تحريم و به ويژه تحريمهاى هدفمند مطرح مى باشد. ولى در دستور نبودن اقدام نظامى هم به معناى از دستور خارج شدن آن نيست. دولت بوش همچنان در جهت تدارک اقدام نظامى قدم برميدارد. در رسانه ها مرتبا اخبارى در اين زمينه منتشر ميشود. پاول وود مسئول بخش دفاعى بى بى سى تصوير روشنى را ارائه ميدهد: " شاهدى وجود ندارد که چنين حمله اى قريب الوقوع خواهد بود. گرچه منابع آگاه و مطلع اذعان ميکنند که فعاليت هاى پنهان ايالات متحده به سمت چنين اقدامى حرکت ميکند." گرچه گزارشى که در ساندى تايمز انتشار يافت با تکذيب روبرو شد، ولى نشان ميدهد که دولت انگليس هم در حال بررسى اقدامات نظامى است. به گفته پاول وود بسيارى از تحليل گران نظامى پيش بينى ميکنند مقامات نظامى بريتانيا گزينه هاى مختلف احتمالى از جمله حمله نظامى هوائى به ايران توسط امريکا را مد نظر دارند.
از سوى ديگر جمهورى اسلامى در رزمايش پيامبر اعظم انواع سلاحهاى جديد با کارکردهاى مختلف را به نمايش گذاشت. به گفته سخنگوى مانور: "موشک ساحل به درياى "کوثر" مى تواند از سيستم هاى منحرف کننده موشک هاى موجود در جهان گريز کند و مى تواند از روى يک شناور و يا يک خودرو پرتاب شود. موشک دوش پرتاب "ميثاق ۱" زمين به هواست و قابليت ردگيرى جنگنده ها و بالگردهاى دشمن را دارد و از روى کليه شناورهاى تندرو قابل پرتاب است و از موشک امريکائى استينگر سريع تراست. اين دو نوع موشک درايران توليد انبوه شده است. موشک ساحل به درياى کوثر با برد متوسط و يک قايق فوق پيشرفته و پرنده نيز با موفقيت آزمايش شده است. اين قايق توسط رادارها قابل ردگيرى نيست و فقط چند کشور قدرت ساخت آن را دارند و درايران توسط متخصصان داخلى وزارت دفاع ساخته شده است."
نمايش سلاحهاى مدرن توسط سپاه پاسداران بمعنى نشان قدرت دفاعى در مقابل اقدامات نظامى امريکا و اطمينان دادن به مردم ايران در زمينه توان دفاعى جمهورى اسلامى است. گردانندگان رژيم ميخواهند به امريکا نشان دهند که در برابر گزينه نظامى دستشان خالى نيست و ميتوانند آسيبهاى جدى به امريکا وارد آوردند.
برگزارى مانور رزمايش و نمايش سلاحهاى مدرن چاقوى دولبه است، از يکطرف هشدار به امريکا است که به گزينه نظامى متوسل نشود و از طرف ديگر تحريک دولت بوش و محافل جنگ طلب است. جمهورى اسلامى براى محافل جنگ طلب در امريکا خوراک تهيه ميکند.
جامعه جهانى انتظار دارد که جمهورى اسلامى در فرصت يک ماه به خواست شوراى امنيت پاسخ مثبت دهد و نگرانى جهانيان را از تنش موجود کاهش دهد. اما سران جمهورى اسلامى به نمايش قدرت نظامى روى آورده و به چالش کنونى رنگ و بوى نظامى ميدهند. آزمايش سلاحهاى جديد برنگرانى ها در سطح جهان افزوده و و به بى اعتمادى نسبت به جمهوری اسلامى دامن زده است.
اکنون زمان به رخ کشيدن قدرت دفاعى در مقابل امريکا که به مدرنترين سلاحهاى مرگبار مجهز است، نيست. راه برون از بحران اتمى، همکارى با جامعه جهانى، پاسخ مثبت به خواست شوراى امنيت و تعليق غنى سازى تا زمان جلب اعتماد بين المللى است.

بهروز خليق