 |
  |
|
|
|
گزارش«خانه اقتصاد بينالملل» درباره شكاف جنسيتى جهان ايران: رتبه ۱۰۸ از ميان ۱۱۵ کشور ترجمه: نيلوفر مهديان برگرفته از روزنامه سرمايه جدول عملكرد منطقهاى، كشورهاى اروپاى غربى را بعد از كشورهاى اسكانديناوى در رتبهء دوم قرار میدهد و پس از آن به ترتيب كشورهاى آمريكاى شمالى، اروپاى شرقى، آمريكاى لاتين و جزاير كارائيب، آسيا، كشورهاى جنوب صحراى آفريقا و بالاخره خاورميانه قرار دارند خانهء اقتصاد بينالملل(WEF) گزارش شكاف جنسيتى در جهان در سال ٢٠٠۶ را منتشر كرد. در اين گزارش برابرى بين زن و مرد در ١١۵ كشور جهان بر اساس چهار شاخص مورد بررسى قرار گرفته است. اين شاخصها عبارتند از: فرصتها و مشاركت اقتصادى، فرصتهاى تحصيلى، توانمندیهاى سياسى، بهداشت و زنده ماندن مادران. در مجموع، كشورهاى اسكانديناوى مانند سوئد، فنلاند و ايسلند بالاترين و كشورهاى خاورميانه مانند عربستان سعودى و يمن پايينترين مقامهاى اين جدول را اشغال میكنند. ايران نيز رتبه ١٠٨ (از ١١۵ كشور) را به دست آورده است. ١٠ كشور برتر اين جدول عبارتند از: «سوئد، نروژ، فنلاند، ايسلند، آلمان، فيليپين، نيوزيلند، دانمارك، انگلستان و ايرلند» جدول عملكرد منطقهاى، كشورهاى اروپاى غربى را بعد از كشورهاى اسكانديناوى در رتبهء دوم قرار میدهد و پس از آن به ترتيب كشورهاى آمريكاى شمالى، اروپاى شرقى، آمريكاى لاتين و جزاير كارائيب، آسيا، كشورهاى جنوب صحراى آفريقا و بالاخره خاورميانه قرار دارند. در اين گزارش آمده است، كشورهاى اسكانديناوى تنها كشورهايى هستند كه موفق شدهاند ٨٠ درصد شكاف جنسيتى را در خود پر كنند. سوئد تنها كشورى است كه در آن زنان به طور مساوى در پارلمان و كابينهء وزرا حضور دارند. در فنلاند، نروژ، دانمارك و ايسلند زنان دست كم يك سوم اعضاى پارلمان و وزرا را تشكيل میدهند. اين كشورها سابقهاى طولانیتر از بقيهء كشورها در مشاركت سياسى زنان دارند. سوئد اولين كشور جهان بود كه زنان حق راى يافتند (در سال ١٨۶٨) برابرى اجتماعى و حقوقى زنان و مردان نيز در كشورهاى اسكانديناوى بالاتر از ساير كشورهاست. كشورهاى اتحاديهء اروپا، هر چند در مجموع رتبههاى بالايى احراز كردهاند، اما در برداشتن شكافهاى جنسيتى هماهنگ عمل نكردهاند. به عنوان مثال در آلمان با اين كه مشاركت سياسى زنان بالاست (رتبهء ۶) اما از لحاظ فرصتها و مشاركت اقتصادى زنان، اين كشور در رتبهء ٣٢ قرار دارد. در بين كشورهاى اروپايى نيز اختلافات فاحشى ديده میشود. به عنوان مثال، در حالى كه آلمان و انگليس و ايرلند در زمرهء ١٠ كشور بالاى جدول قرار دارند، يونان رتبهء ۶۹، فرانسه رتبهء ۷٠، ايتاليا رتبهء ۷۷ و قبرس رتبهء ٨۴ را يافتهاند. كشور روسيه در مجموع رتبهء ۴۹ را كسب كرده است. روسيه با اين كه در ارايهء فرصتهاى اقتصادى، بهداشت و فرصتهاى تحصيلى به زنان موفق عمل كرده (به ترتيب رتبههاى ٢٢، ١٨ و ٣۶) اما در زمينهء توانمندسازى سياسى زنان بسيار ضعيف بوده است، (رتبهء ١٠٨) در روسيه تنها ١٠ درصد اعضاى پارلمان را زنان تشكيل میدهند و زنان در كابينهء وزرا نيز جايى ندارند. ايالات متحدهء آمريكا نيز با اين كه از لحاظ مشاركت اقتصادى زنان رتبهء سه و از لحاظ بهداشت رتبهءيك را (به همراه ٣٣ كشور ديگر) داراست، اما از لحاظ مشاركت سياسى زنان رتبهء ۶۶ را كسب كرده است. تنها ١۵ درصد اعضاى پارلمان آمريكا و ١۴ درصد وزرا را زنان تشكيل میدهند. در ميان كشورهاى آمريكاى لاتين، كلمبيا (٢١)، جامائيكا (٢۴) و كاستاريكا (٢۹) بالاترين مقامهاى جدول رفع تبعيض جنسيتى را كسب كردهاند. جامائيكا از ١١ كشور اول موفق جهان در برداشتن شكاف جنسيتى در زمينهء تحصيلات است و كلمبيا و كاستاريكا از لحاظ مشاركت سياسى زنان وضعيت خوبى به نسبت ساير كشورها دارند. آرژانتين در مجموع رتبهء ۴١ را داراست. اين كشور از لحاظ تامين بهداشت زنان رتبهء اول و از لحاظ مشاركت سياسى رتبهء ٢٣ را كسب كرده است، اما از لحاظ مشاركت اقتصادى وضعيت خوبى ندارد (٨٢)، بر اساس تخمينهاى سازمان ملل، زنان آرژانتينى تنها يك سوم مردان درآمد دارند. همچنين در اين كشور، زنان براى كار مساوى بسيار كمتر از مردان حقوق دريافت میكنند. پرجمعيتترين كشورهاى آمريكاى لاتين، برزيل و مكزيك، به ترتيب رتبههاى ۶۷ و ۷۵ را در جدول دارا هستند. در اين دو كشور نيز مشاركت اقتصادى زنان پايين است كه مهمترين دليل آن را تبعيض در درآمد میتوان برشمرد. اين دو كشور نيز از لحاظ تامين بهداشت زنان در وضعيت مناسبى هستند. گواتمالا با رتبهء ۹۵ پايينترين مقام را در ميان كشورهاى آمريكاى لاتين داراست. در آسيا، فيليپين تنها كشورى است كه در زمرهء ١٠ كشور اول جهان در پر كردن شكاف جنسيتى قرار گرفته است. اين كشور از لحاظ تامين بهداشت و آموزش براى زنان رتبهء اول را داراست و در ميان پنج كشور اول جهان است (به همراه فرانسه، جمهورى دومينيكان، لسوتو و هندوراس) كه موفق به برداشتن شكاف جنسيتى در اين زمينهها شده است. اين كشور در بهرهمند كردن زنان از فرصتهاى اقتصادى و سياسى نيز موفق عمل كرده است (به ترتيب رتبههاى چهار و ٢٢) بعد از فيليپين كشور سريلانكا (با رتبهء ١٣) قرار دارد. سريلانكا در ميان كشورهاى جهان رتبهء هفتم را در مشاركت سياسى زنان داراست. در ۵٠ سال گذشته، ٢١ سال رهبرى اين كشور به دست زنان بوده است. ازبكستان (٣۶) و تايلند ( رتبهء۴٠) رتبههاى بعدى آسيايى را به خود اختصاص دادهاند. چين رتبهء كلى ۶٣ را در برداشتن شكاف جنسيتى داراست. اين كشور از لحاظ فرصتهاى اقتصادى براى زنان رتبهء ۵٣ و از لحاظ مشاركت سياسى زنان رتبهء ۵٢ را داراست، اما از لحاظ وضعيت بهداشت و زنده ماندن زنان رتبه يكى مانده به آخر (١١۴) را در جدول اشغال كرده است. كشورهاى بنگلادش، هند، ايران و پاكستان پايينترين رتبهها را در آسيا اشغال كردهاند (به ترتيب ۹١، ۹٨، ١٠٨ و ١١٢) با اين حال، در اين كشورها به استثناى ايران، مشاركت سياسى زنان بالاست و از اين لحاظ حتى از كشورهاى آمريكا و ژاپن نيز پيشى گرفتهاند. در حالى كه بنگلادش، هند و پاكستان به ترتيب رتبههاى ١۷، ٢٠ و ٣۷ را در زمينهء مشاركت سياسى زنان دارند، ايران از اين لحاظ رتبهء ١٠۹ را در ميان ١١۵ كشور جهان كسب كرده است. از لحاظ مشاركت اقتصادى، ايران با رتبهء ١١٣، به همراه عربستان و يمن در قعر جدول قرار دارد. همچنين ايران، با اين كه در ميان تمام كشورهاى جهان رتبهء اول را در نسبت ورود زنان به دانشگاه داراست، اما به دليل پايين بودن فرصتهاى تحصيلى در مقاطع ابتدايى و متوسطه براى دختران، از لحاظ فراهم كردن فرصتهاى تحصيلى در رتبهء ۷۹ قرار گرفته است. از لحاظ تامين بهداشت و زنده ماندن زنان، ايران در رتبهء ۵۹ و از بسيارى از كشورهاى آسيايى در موقعيت بهترى قرار دارد. در ميان كشورهاى عرب كويت در برداشتن شكاف جنسيتى موفقيت بيشترى داشته است (٨۶) و بعد از آن تونس (۹٠) و اردن (۹٣) قرار دارند. تونس از لحاظ مشاركت سياسى زنان بالاترين مقام را نسبت به ساير كشورهاى عرب داراست (۵٣) عربستان سعودى و يمن از لحاظ مشاركت اقتصادى و سياسى زنان و رتبهء كلى برداشتن شكاف جنسيتى، در قعر جدول جاى دارند. منبع: www.Feministing.com
|
|
|