. . . . . . . . . جنبش زنـان

هاله قريشی: اگرچه انقلاب دستاوردهای تلخی برای زنان داشته است ولی این دوران به زنان بخصوص زنان سیاسی اعتماد به نفس عجیبی بخشیده است.
پویا ناصری: زنان در جامعه مردسالار به قواعد یک جامعه مردسالارانه باور دارند و با نداشتن باور به خود، ترجيج می دهند بازار کار را به مردان واگذار کنند.

شانزدهمین کنفرانس بین المللی بنیاد پژوهش های زنان ایران تحت عنوان" جایگاه زن ایرانی در بیست و پنج سال
برگزار شد. Austria Center گذشته" از تاریخ 8 جولای به مدت سه روز در شهر وین در
ابتدا خانم فیروزه مشرفی پیامی از طرف کمیته برگزاری کنفرانس وین خطاب به حاضرین قرائت کرد. وی در اين پيام به کليه شرکت کنندگان در کنفرانس، سخنرانان و هنرمندان خيرمقدم گفته و سپس از دست اندرکاران برگزاری کنفرانس تشکر کرد.
سپس خانم ادیت شلافر نویسنده و متخصص و فعال علوم اجتماعی به ایراد سخنانی تحت عنوانŤزنان در حرکت: خواست های مشترک و راهبردهای آيندهť پرداخت. وی بيش از 20 سال مدیریت مرکز تحقيقاتی لودويگ بولتزمن در امور سياسی و روابط بين انسان ها در وين را به عهده داشته و تحقیقات زیادی راجع به زنان در سیاست بین المللی دارد. خانم ادیت شلافر بنیانگذار "جنبش جهانی زنان بدون مرز" است.
اديت شلافر در سخنان خود به جنبش زنان در ایران و خاورمیانه اشاره کرد و گفت حمایت از این زنان تنها یک ضرورت نیست بلکه اهمیت اقتصادی و امنیتی دارد. وی همچنين با اشاره به گفته نیکلاس استران رئیس سابق اقتصاد بانک جهانی که "آموزش، بهداشت، ظرفیت تولیدـ اعتبار مالی و اداره امور، وقتی زنها وارد عرصه شوند عملکرد بهتر و بالاتری پیدا می کند"، گفت در واقع شاخص های پيشرفت زنان؛ سواد و میزان موالید مدتهاست که شاخص های سلامت یک کشور محسوب می شوند. وی همچنین به فرهنگ پدر سالاری در جوامع مختلف اشاره کرد و آن را مانعی برای پیشرفت زنان خواند و گفت مشارکت بیشتر زنان در روند توسعه در این جوامع متفاوت است اما سرمایه گذاری روی آموزش زنان به عنوان کلید پیشرفت اجنماعی زنان و توانمند کردن آنان در روند سیاسی اقتصادی است. خانم شلافر در صحبت های خود بر نيروی جوان جامعه بخصوص دختران و زنان تاکيد کرد و گفت جوانان کليد رسيدن به آينده ای پايدار می باشند.

در قسمت بعدی کنفرانس خانم بدری خادمی به عنوان زن برگزیده سال معرفی گردید. خانم بدری خادمی متولد ١٣٠٩بعد از اخذ ديپلم وارد مدرسه پرستاری شده و سپس در دانشگاه تهران به ادامه تحصیل در رشته فیزیک و ریاضی پرداخته و به عنوان محقق در دانشکده بهداشت و انستیتو تحقيقات بهداشتی به تحقیقات روی رادیواکتیويته در محیط زیست کار کرده است که نتیجه آن شناسایی یک منطقه رادیو اکتیو در رامسر می باشد. وی دکترای خود را در همین زمینه دریافت نموده است. دکتر خادمی همچنین اولین زنی است که در سال ١٣٣٥ به قله علم کوه صعود کرد.
به دنبال آن فیلم های "فحشا زیر حجاب" از ناهید پرشون از سوئد و فیلم " اپیتاف" ازمسلم منصوری از آمریکا به نمایش درآمد.

روز دوم
روز دوم کنفرانس خانم گلناز امین پیام خود را به عنوان مسئول و بنیانگذار بنیاد پژوهش های زنان ايران خطاب به حاضرین خواند. گلناز امین به حضور بیش از پیش زنان در همه عرصه های اجتماعی ـ سیاسی و فرهنگی و نیز دشواری ها و محدودیت های زنان در جامعه ایران و نیز به اعتراضات زنان و آشنایی بیشتر زنان به حقوق خود اشاره کرد. وی در پایان از مرگ زهرا کاظمی به عنوان جان نهادن در راه آزادی اندیشه یاد نمود.

سپس خانم دکتر هاله قریشی پژوهش خود را تحت عنوان "برای زنان ایرانی غیر ممکن وجود ندارد، تاثير انقلاب بر زنان ايران" به کنفرانس ارائه نمود. خانم دکتر قریشی استاد مدیریت میان فرهنگی در بخش فرهنگ، سازماندهی و مدیریت دردانشگاه آزاد آمستردام است. او در سال ١٩٩٨ فوق ليسانس خود را در رشته مردم شناسی فرهنگی از دانشگاه آزاد هلند دريافت و در سال ٢٠٠١ موفق به اخذ دکترا در رشته مطالعات زنان و مردم شناسی از دانشگاه نيميخن در هلند شد. رساله دکترای وی " راههای بقا، چا لش های پیش رو و زنان ایرانی تبعیدی در هلند و امریکا" می باشد.
وی پژوهش خود را روی زنان سیاسی مهاجر انجام داده و تاثیرات سه ساله اول انقلاب روی این زنان را مورد بررسی قرار داده است. هاله قريشی در سخنرانی خود به اين مسئله پرداخت که اگرچه انقلاب دستاوردهای تلخی برای زنان داشته است ولی این دوران به زنان بخصوص زنان سیاسی اعتماد به نفس عجیبی بخشیده است. وی گفت: موفقيت های زنان ايرانی چه در ايران و چه در مهاجرت باعث شگفتی همه شده است. فرق زنان ايرانی و ديگر زنان مهاجر در تجربه انقلاب ايران است و دگرگونی و تحول زنان ايرانی از انقلاب شروع شده است. انقلاب ايران باعث شد که زنان به حق و حقوق و همينطور نيروی اجتماعی خود آگاه شوند. با فضای باز سياسی آن زمان تقريبا تمامی سنت ها زير سئوال رفته بودند و جوانان و زنان اين امکان را يافته بودند که انتخاب کنند و از سلطه خانواده و و همينطور ارکان های ديگر سنت های اجتماعی رهایی یابند. وی سپس توجه حضار را به فضای سياسی آن زمان جلب کرده و گفت: اين فضا امکان طرح مسائل جنسيتی را تا حدودی محدود کرده بود ولی اين تغييرات بالقوه شکل می گرفت و تغیيری که در آن زمان بالقوه بود در سالهای بعد بالفعل شد. وی سپس به جو سرکوب پرداخته و گفت برای نسل فعالين انقلاب اين تجربه عميقی بود. ما که هم زيبا ترين سالهای ممکن و هم مخوف ترين سالها را در خاطره خود ثبت کرده ايم، بهتر از هر کسی می دانيم که داشتن فضای حرکت چه معنایی دارد و بخصوص از دست دادن آن چه دردی است. وی ويژگی های خاصی را در رابطه با اين زنان فعال نام برد. ١- اين زنان هيچ دستاوردی را بديهی نمی دانند و کوچکترين موفقيت اجتماعی برای آنان ارزشمند ولی کافی نیست. زندگی برای آنها وسيله ای است برای رسيدن به هدف. ٢- به دليل تجربه گذشته اين زنان به کم راضی نمی شوند. آنان که عادت کرده اند ايده آل های بزرگ داشته باشند، نمی توانند به زندگی شخصی بسنده کنند. ٣- اين زنان به حقوق جنسيتی خود کاملا واقف هستند. ٤- به حقوق فردی خود کاملا واقف بوده و افرادی مستقل هستند. وی زندگی اين نسل از زنان را به کوهنوردی تشبيه کرد که با خستگی و گرسنگی برای فتح قله حرکت می کند با اين تفاوت که قله ثابت نیست و همواره حرکت می کند. وی گفت زندگی برای نسل ما مبارزه است و ديگر هيچ.

برنامه نسل دوم
برنامه بعدی کنفرانس، برنامه نسل دوم "من همانی هستم که هستم" توسط خانم مهشيد افتخار جوادی آغاز شد. اولين
سخنران نسل دوم خانم مهندس پویا ناصری 27 ساله از ایران نتايج تحقیقات خود را پیرامون "جایگاه زن ایرانی در 25 سال گذشته در بازار کار در ايران" به کنفرانس ارائه کرد. وی فارغ التحصيل رشته عمران می باشد و پس از پايان تحصيلات وارد بازار کار شده است. از جمله کارهای خانم پويا ناصری طراحی و مدير تبليغاتی شرکت سراميک بهرنگ، کار در گروه معماری برج دماوند (تغييرات معماری داخلی برج)، مشاور املاک جام جم (تنها مشاور زن)، همکار تحقيقاتی با قسمت روابط بین الملل دانشگاه صنعتی شريف در پروژه های: تاريخ مهندسی عمران در ايران و جایگاه زنان در مهندسی است.
خانم ناصری صحبت خود را چنين آغاز کرد: بسياری از زنان ايرانی پس از انقلاب به دلايل مختلف مجبور به ترک شغل خود شدند ولی بعد از جنگ دوباره به بازار کار باز گشتند. با وجود اينکه اشتغال زنان هنوز به آمار قبل از انقلاب نرسيده ولی رشدی را نشان می دهد به طوری که در سال١٣٧٥ اين آمار ١/ ١٢ درصد در سال ٨٠ به ٢٤/ ١٤ درصد رسيده است. وی در پژوهش خود کار زنان برای امرار معاش و وارد شدن زنان به بازار کار را یک نیاز دانست و گفت وارد شدن زنان به بازار کار پس از پایان تحصیلات، استقلال مالی، منتفی شدن ازدواج های تحمیلی و بالا بردن سن ازدواج را موجب شده است. وی همچنین با تاکید بر اینکه ٦٣% از دانشجویان را زنان تشکیل می دهند، گفت ورود به دانشگاه فقط به معنای کسب دانش نیست بلکه ورود به روابط اجتماعی متداول در جامعه است. وی یکی از مهمترین دلايل کم بودن زنان در بازار کار را محدوديت های قانونی دانست. اينکه خارج شدن زن از خانه منوط به اجازه شوهر می باشد یکی از دلايلی است که زنان نمی توانند مستقلا در مورد کار خود تصميم بگيرند. وی دليل ديگر را محدوديت در تحصيل دختران بخصوص در روستاها و مناطقی که کار دختران در اقتصاد خانواده تاثير بسزایی دارد اعلام کرد. پويا ناصری سپس به محدوديت بعضی از رشته های تحصيلی دانشگاهی به مردان پرداخت و اينکه زنان اصولا امکان تحصيل در اين رشته ها را نمی يابند و در نتيجه در اين رشته ها امکان حضور در بازار کار را ندارند. وی دليل ديگر حضور کمرنگ زنان در بازار کار را ديد مردسالار جامعه نسبت به نقش زن به عنوان مادر و همسر دانست که با نام تعصب و غيرت راه تصميم گيری مستقل زنان را سد می کند. خانم ناصری همينطور به تعداد کم زنان مدير در مشاغل دولتی پرداخت و آمار آن را تنها ٣ % اعلام کرد. نوع پوشش نيز از نظر خانم ناصری یکی ديگر از دلايل عدم حضور زنان در بعضی از رشته ها ی کاری از جمله ورزش حرفه ای است. وی سپس به دستمزدهای نابرابر بين زنان و مردان برای کار مساوی با پيشينه مساوی پرداخت. پويا ناصری مشکل ديگر زنان را پس از زايمان، هزینه بالای نگهداری از کودک در مهد کودک ها دانست. وی علاوه بر موارد بالا که آنها را از جمله موارد تحميل شده به زن از طرف جامعه مردسالار نام برد، به مواردی پرداخت که زنان نيز در جامعه مردسالار به قواعد یک جامعه مردسالارانه باور دارند و با نداشتن باور به خود ترجيج می دهند بازار کار را به مردان واگذار کنند. خانم ناصری در انتها به نگاه جامعه امروز ايران به زنان در بازار کار پرداخت و اين نگاه را با وجود فاصله آن با جامعه جهانی نسبت به گذشته، مثبت ارزيابی کرد و آرزوی افزايش سريع تر آمار حضور زنان در بازار کار ايران را داشت.

زن در عرصه مدیریت
خانم دکتر شمس السادات زاهدی از بخش پژوهشگران ساکن ایران پژوهش خود را تحت عنوان " زن در عرصه مدیریت" به سقف و حصارهای شیشه ای موجود در راه ارتقای زنان به سطوح مدیریتی به کنفرانس ارائه داد.
وی سخنان خود را اینگونه آغاز کرد که مشکلات زنان ایران فقط محدود به زنان ساکن ایران نیست بلکه مشکل زنان در سراسر دنیا ازجمله کشورهای پیشرفته نظیر آمریکا و همین اتریش هم هست. وی گفت وضع زنان در ایران بسیار نامساعد است نه تنها از آغاز استخدام بلکه در طی سال های کاری از شانس برابر برخوردار نیستند. وی موانع را به دو قسمت اجتماعی ـ فرهنگی و فردی تقسیم کرده و از مسائل ارتباطی در مدیریت و منابع انسانی به عنوان موانع اجتماعی و فرهنگی و عواملی چون کاراکتر، علاقه مندی، مهارت لازم و وضعیت خانوادگی به عنوان موانع فردی در این تحقیق برشمرد.
لازم به تذکر است که به هنگام ارائه تحقیق خانم دکتر زاهدی، عده ای به اعتراض برخاسته و سالن را ترک کردند که به دنبال آن کنفرانس از برنامه زمانبندی شده خارج شد و موجب گردید که یک تنفس پیش بینی نشده داده شود.

شکل گیری اگاهی جنسیتی در بین زنان ایران پس از انقلاب بهمن 1357
بعد از آن خانم نجمه موسوی به ارئه تحقیق خود پیرامون "شکل گیری اگاهی جنسیتی در بین زنان ایران پس از انقلاب بهمن 1357" پرداخت.
خانم موسوی جامعه شناس و مسئول هماهنگی در زمینه توسعه میان سه شهر در کشور فرانسه با پروژه های اروپائی است. ایشان در تحقیق خود به تبعیض های جنسیتی به عنوان مبنای فقر و استثمار زنان در رابطه با توسعه پرداختند. وی به مشکلات اقتصادی و پایه ای در جوامع توسعه نیافته و نیز پدیده جهانی شدن اشاره و تاکید کردند که زنان به دلیل تبعیضات جنسیتی تحت فشار دوگانه هستند.

استثمار جنسی، فقر و فحشا
خانم دکتر شهین علیائی زند سخنران بعدی از بخش زنان پژوهشگران ساکن ایران بودند و پژوهش خود را تحت عنوان "استثمار جنسی، فقر و فحشا" ارئه کردند. ایشان استاد دانشگاه هستند و اولین موسسه پیشگیری از آزار جنسی کودکان و نوجوانان را در خاورمیانه تاسیس کردند. وی تحقیقات خود را روی پدیده فحشا و آسیب ها و مسائل جنسی متمرکز کردند.
خانم دکتر شهین علیائی به اشکال مختلف روسپیگری در جامعه پرداخت و در تحقیق خود به عواملی نظیر فقر افتصادی، تبعیض و کمبود مهرو محبت و اعتیاد در خانواده اشاره کرده و آن ها را مهمترین عوامل گرایش به روسپیگری دانستند. ایشان تاکید کردند که در ایران آمار دقیقی نداریم و در آمار های داده شده و موجود تفاوت 4 میلیونی دارد! ایشان تاکید کردند که فحشا و اعتیاد در آمارهای گرفته شده همبستگی مثبت دارند. و از روی آمار 4 میلیون معتاد می توان به همین تعداد زنان روسپی هم رسید.

پایان روز دوم اختصاص به برنامه های هنری داشت. این برنامه ها شامل گروه ارکستر زنان اتریش، رقص و آواز خانم جویا و قطعاتی با گیتار و ویلون از مهرداد پاکباد و تها عابدیان و نیز گروه رقص خورشید خانم از کانادا می شد.

روز سوم
روز سوم کنفرانس با میزگرد نسل دوم شروع شد که در آن پژوهشگران نسل دوم تجربیات خود را ارائه دادند. خانم آناهیتا شعاعیان مسئول بخش نسل دوم از اتریش وضعیت جوانان مهاجرو هویت نوین نسل دوم مهاجر در عصر جهانی شدن و خانم افرا افشاری پور مسئول بنیاد پژوهش های زنان نسل دوم از آمریکا و نیز خانم ها مهشید افتخار جوادی از اطریش و پویا ناصری از ایران به تبادل نظر و جمع بندی مباحث پرداختند.
"زیبا به روایتی دیگر" عنوان برنامه شهرزاد ارشدی بود. وی به بیوگرافی زیبا (زهرا) کاظمی پرداخت و به اقداماتی که برای پیگیری قتل خانم کاظمی صورت گرفته بود اشاره کرد و بدنبال آن عکس هایی که حاصل کار خانم کاظمی در ایران افغانستان و عراق بود، به نمایش درآمد. سپس فیلم مصاحبه با اقای دکتر شهرام اعظم نشان داده شد. دکتر اعظم در این مصاحبه به تفصیل از تحویل خانم کاظمی در بیمارستان بقیه الله و معاینات بالینی که روی ایشان صورت گرفته، سخن گفتند.
بدنبال آن اقای اشتفان هاشمی پسر زهرا کاظمی به ایراد سخن( به زبان انگلیسی) تحت عنوان "عدالت، نه تنها برای مادرم" پرداختند. وی به اقدامات و پیگیری های متعددی که در طی این دو سال انجام داده بود، اشاره کرد و گفت این اقدامات تاکنون به نتیجه نرسیده است. وی گفت امروز 2 سال است که از قتل مادرم می گذرد. من از جمعیت می خواهم که جای گریه برای مادرم که زن شجاعی بود به تشویق بپردازند. در این موقع حضار به احترام از جای خود برخاسته به تشویق پرداختند خیلی از این تشویق ها با گریه همراه بود.
در پایان روز سوم، کنفرانس به ارزیابی از شانزدهمین کنفرانس با حضور شرکت کنندگان و بنیانگذازان پرداخت.

گروه کار زنان سازمان فدائيان خلق ايران (اکثريت)