میتولوژی و احتمال خطای عاشورا

داستان، یکی از اولین فرمهای معرفت بشری در تبیین دنیا و پدیدەهای آن بودە است. داستانها، یا منشا خیالی داشتەاند، و یا حوادثی عینی و تاریخی بودەاند کە بعدها هستە اصلی داستان را تشکیل دادەاند. و یکی از این 'واقعە ـ داستان'ها، حکایت جنگ حسین با یزید در صحرای کربلاست کە عملا یک فرم میتولوژی مذهبی برای شیعیان پیداکردە است.

میتولوژیها، کاردکردهای گوناگون می توانند داشتە باشند، یکی از این کارکردها، استفادە مذهیبون حاکمی ست کە با روایت مجدد این داستانها در یک بستر سیاسی ـ احساسی خاص، در صدد همانندسازی میان خود و میتولوژی برمی آیند تا از این طریق برای خود مشروعیت کسب کنند، مشروعیتی کە بشدت با مشروعیت پوپولیستی تماس برقرار می کند.

یکی از این سواستفادەها، مقالەای است "تحت عنوان چه کسانی امام حسین (ع) را یاری نکردند" کە در سایت جوان نزدیک بە سپاە پاسداران درج شدە است. در این مقالە، بە چند دستە از هواداران حسین اشارە می شود کە او را در جنگ علیە یزید یاری نکردند، از جملە: آنانی کە انگیزە مادی داشتند، ظاهرسازان و سرانجام کسانی کە از خود ضعف معرفتی نشان دادند. نهایتا مقالە بر ولایتمداری بعنوان درس بزرگ عاشورا و نیز یگانە راە برون رفت از وضعیتهای مشابە تاکید می کند!

تعبیر یک حادثە تاریخی بر اساس منافع قدرت سیاسی حاکم، چنانچە می بینیم در این مقالە موج می زند، و جالب این است کە بشیوە مستقیم و غیرمستقیم، پیشنهاد مقالە برای غالب شدن بر ضعفها، همانا ولایتمداری ست کە دو پایە اساسی آن، اعتقاد بە معصومیت امام (اینکە امام یا ولی زمانە بری از خطا و گناە است)، و تابع بی چون و چرای ولی زمانە بودن است. پس برای گذشتن از مشکلات کنونی و فایق شدن بر این نوع خطاها باید تنها تابع رهبر بود و بە او اطمینان صددرصدی داشت، دراین صورت پیروزی هموارە در انتظار ماست!

اما دو نکتە:

ـ برجام، با تائید خود آقای خامنەای کە ولی زمانە هست جلو رفت، چگونە است کە دلواپسان و تندروهای درون نظام کە از جملە سایت جوان یکی از مخلصان ایشان است، برجام را زیر سئوال می برند؟ ولایتمداری آنان در این مورد خاص کجا رفت؟

ـ خامنەای، خود را بە نظرات احمدی نژاد نزدیکتر می دانست، اما حال مانع کاندیداتوری او برای دورە آیندە انتخابات می شود! آیا این خود اثبات نمی کند کە اولا خامنەای معصوم نیست و در مورد احمدی نژاد اشتباە کردە است؟

نهایتا اینکە، گردانندگان سایت جوان فراموش می کنند کە همانندسازی میان میتولوژی و دنیای کنونی کە در دو بستر کاملا جداگانە قرارگرفتەاند، خطای محض است. خامنەای حی و زندە است و خطاهای او در جهان سیاست، کاملا محرز.

از قدیم گفتەاند کە دشمن دانا بهتر از دوست نادان است. آقایان سایت جوان با این مقایسە تبلیغات گونە خود، حتی بە خود شخصیت حسین هم ضربە می زنند. مردم می اندیشند کە با این حساب باید او هم کسی مثل خامنەای بودە باشد! آدمی غیر معصوم و دارای پتانسیل خطاکردن. و از این طریق "شاید کل حماسە عاشورا هم عملی خطا بودە است!"

افزودن نظر جدید