مردم كوچه و بازار هنوز صدای برجام را نشنیده اند

محمد تقی فاضل میبدی در گفت‌وگو با "آرمان امروز":

مردم كوچه و بازار هنوز صدای برجام را نشنیده اند

تغییر سه وزیر در حالی كه دولت آقای روحانی در ماه‌های پایانی خود به سر می‌برد با چه اهدافی صورت گرفته است؟

تغییرات صورت گرفته در سه وزارتخانه ورزش و جوانان، آموزش و پرورش و البته وزارت فرهنگ و ارشاد صورت گرفته است. به نظر من وزارت ورزش نیاز به این تغییر داشت و شاید آقای روحانی باید زودتر در این زمینه اقدام می‌كرد. در طول سه سال گذشته یكی از وزارتخانه‌هایی كه از سوی متخصصان و ورزشكاران مورد انتقاد جدی قرار داشت وزارت ورزش بود. شرایط به گونه‌ای بود كه افكار عمومی نیز ضرورت تغییر در وزارت ورزش را درك كرده و خواستار اقدامات جدی‌تری در این زمینه بودند. در نتیجه تغییر در این وزارتخانه تا حدود زیادی قابل پیش‌بینی بود. از سوی دیگر وزارت آموزش و پرورش وجود داشت كه عملكرد قابل قبولی در جهت برآورده كردن مطالبات فرهنگیان كشور انجام نداده است. وضعیت به گونه‌ای بود كه اگر آقای فانی در منصب خود باقی می‌ماند نمایندگان مجلس قصد استیضاح ایشان را داشتند. در نتیجه از گزارش مجلس در این زمینه مشخص است كه آقای فانی عملكرد قابل قبولی نداشته و نیاز به تغییر در این وزارتخانه نیز وجود داشته است. با این وجود به نظرمن آقای جنتی در وزارت ارشاد عملكرد قابل قبولی داشت و در طول سه سال گذشته تا حدود زیادی وضعیت فرهنگی كشور را ساماندهی كرده بود. آقای جنتی به خوبی سیاست‌های فرهنگی نظام را حفاظت می‌كرد و توسعه می‌داد. نكته مهم در این زمینه اینكه اهالی فرهنگ و هنر نیز از عملكرد ایشان راضی بودند و ما مشاهده كردیم بسیاری از اهالی فرهنگ و هنر پس از استعفای ایشان ناراحت شدند و تمایل داشتند مدیریت آقای جنتی بر وزارت ارشاد ادامه پیدا كند. البته این نكته را نباید فراموش كرد كه آقای جنتی از زمانی كه سكان مدیریت وزارت ارشاد را به دست گرفت با مخالفت‌ها و كارشكنی‌های زیادی مواجه شد. به نظر می‌رسید برخی به صورت كلی با حضور آقای جنتی در وزارت ارشاد مشكل دارند و دوست ندارند ایشان عهده‌دار وزارت ارشاد شود. اگر آقای روحانی به دلیل فشارها و هجمه‌های مخالفان مدیریت وزارت ارشاد را تغییر داده كار صحیحی انجام نداده و در آینده به ضررش تمام خواهد شد.

نقطه آغاز تغییر مدیریت آقای جنتی به موضع‌گیری ایشان درباره برگزار نشدن كنسرت در مشهد بازمی‌گردد كه با موضع‌گیری آقای روحانی در این زمینه مواجه شد. به نظر شما عملكرد قابل قبول آقای جنتی در سه سال گذشته قربانی كشمكش مخالفان و دولت شد؟

به نظر من در مساله برگزار نشدن كنسرت‌ها حق با آقای روحانی بود و آقای روحانی به درستی همه را به رعایت قانون دعوت كردند كه اقدام سنجیده و مناسبی بود. آقای جنتی نباید در مقابل بی‌قانونی و هرج و مرج كوتاه می‌آمد. اگر قرار باشد هر منطقه در كشور‌سازخود را بزند و قانون مخصوص خود را اجرا كند كه نمی‌توان كشور را مدیریت كرد. بدون شك قانون برای همه مردم و همه مناطق كشور یكسان است و كسی نمی‌تواند بدعت جدید در این زمینه قرار دهد. آقای جنتی باید در مقابل هر گونه بی‌قانونی ایستادگی می‌كرد و اجازه نمی‌داد برخی تریبون داران بدعت گذار بی‌قانونی در كشور شوند. با این وجود این مساله به تنهایی نمی‌تواند دلیل قانع‌كننده‌ای برای تغییر آقای جنتی باشد.

آیا این تغییرات دولت ادامه خواهد داشت؟

به نظر من با توجه به زمان اندكی كه تا پایان عمر دولت تدبیر و امید باقی مانده است تغییرات جدید به ضرر دولت تمام خواهد شد و مدیریت كشور را متزلزل می‌كند. اگر آقای روحانی قصد دارد كابینه خود را ترمیم كند باید در شرایطی این اقدام را انجام دهد كه وزرای جدید فرصت كافی برای اجرای برنامه‌های خود داشته باشند. البته ممكن است وزرای جدید در شرایط كنونی جایگزین مدیران قبلی شده‌ تا در دولت آینده نیز مورد استفاده قرار بگیرند و به دلیل دغدغه‌های بیشتر این وزارتخانه نسبت به دیگر وزارتخانه‌ها كار خود را زودتر از بقیه انجام بدهند. نكته دیگر اینكه دولت آقای روحانی باید پشت پرده این تغییرات را برای افكار عمومی روشن كند كه این تغییرات بر اساس صلاحدید دولت صورت گرفته یا اینكه بر اثر فشار‌های خارجی بوده است. به نظر من اگر آقای روحانی براساس صلاحدید دولت تصمیم به تغییر در كابینه گرفته باید اندكی بیشتر در این زمینه تامل می‌كرد و زمان بهتری را برای این تغییرات در نظر می‌گرفت. از سوی دیگر اگر بر اثر فشارهای مخالفان تصمیم گرفته وزرای خود را تغییر بدهد كه كار بسیار اشتباهی کرده و دود این كار در چشم همه اعضای دولت خواهد رفت. اگر آقای روحانی قصد داشت دولت خود را ترمیم كند این تغییرات باید از تیم اقتصادی ایشان آغاز می‌شد نه تیم فرهنگی و ورزشی. در شرایط كنونی مهم‌ترین اولویت مردم مسائل اقتصادی و معیشتی است و رسیدگی به مشكلات اقتصادی مردم مهم‌ترین وظیفه دولت است. این در حالی است كه تیم اقتصادی دولت آقای روحانی در سه سال گذشته عملكرد قابل قبولی نداشته و موفق نشده به مطالبات مردم پاسخ مناسب بدهد. تیم اقتصادی دولت همواره آمارهای خوبی ارائه می‌كند و تلاش می‌كند دستاوردهای برجام را برای مردم تشریح و تبیین كند. این در حالی است كه هنوز مردم كوچه و بازار صدای برجام را نشنیده‌اند و مطالبات اقتصادی آنها همچنان وجود دارد. به نظر من نیاز به تغییر در تیم اقتصادی دولت به مراتب جدی‌تر از تغییر در سایر بخش‌های دولت بود. اگرآقای روحانی می‌خواهد دوباره در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده به ریاست‌جمهوری برسد و مردم از وی حمایت كنند باید به مطالبات اقتصادی و معیشتی مردم رسیدگی كند. ایشان اگر نتواند به مطالبات اقتصادی مردم پاسخ مناسبی بدهد نمی‌تواند انتظار داشته باشد مردم به همان شكلی كه در سال۹۲ از وی حمایت كردند در سال۹۶ نیز حمایت كنند.

برخی از اصلاح‌طلبان حمایت این جریان از آقای روحانی در انتخابات۹۶ را قطعی می‌دانند و از سوی دیگر برخی عنوان می‌كنند حمایت اصلاح‌طلبان از آقای روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده مشروط است. دیدگاه شما دراین زمینه چیست؟آیا اصلاح‌طلبان به صورت قاطع از آقای روحانی حمایت می‌كنند یا مشروط؟

در این مساله كه به عملكرد آقای روحانی در سه سال گذشته انتقاداتی وارد است هیچ گونه شكی وجود ندارد. بدون شك انتظار اصلاح‌طلبان و مردم از آقای روحانی بیش از این بوده است. از سوی دیگر وعده‌هایی كه آقای روحانی در مبارزات انتخاباتی خود دادند بسیار بیشتر از آن چیزی بود كه به آن عمل شده است. دولت آقای روحانی در برخی زمینه‌ها و از جمله سیاست خارجی عملكرد قابل قبولی داشته اما در برخی زمینه‌ها مانند دغدغه‌های سیاسی و اقتصادی مردم عملكرد قابل قبولی نداشته است. نكته دیگر اینكه یك دولت باید حركت خود را به صورت متوازن در همه زمینه‌ها گسترده كند و شرایط به گونه‌ای نباشد كه در یك زمینه قوی و در زمینه‌های دیگر ضعیف عمل كند. متاسفانه دولت آقای روحانی از یك حركت متوازن و همه‌جانبه برخودار نبود و در برخی زمینه‌ها عملكرد خوبی داشت و در برخی زمینه‌ها عملكرد قابل قبولی از خود برجای نگذاشت. با این وجود و در یك نگاه واقع بینانه باید به این نكته اشاره كرد كه حیطه اختیارات دولت برای انجام اقدامات خود در حدود چهل درصد است و برخی امور در اختیار دولت قرار ندارد. در طول سه سال گذشته مجلس نهم به شكل‌های مختلف در مقابل سیاست‌های دولت آقای روحانی كارشكنی می‌كرد. از سوی دیگر بعضی نهادهای دیگر نیز همكاری لازم را با دولت انجام نمی‌دادند و برخی از نهادهای دیگر نیز در مقابل دولت ایستاده بودند. رئیس دولت اصلاحات یك بار در جایی عنوان كردند كه «هر ۹ روز یك بحران علیه دولت ایجاد می‌كنند». این در حالی است كه برای دولت آقای روحانی هر روز یك بحران جدید ایجاد می‌شد و بسیاری از وقت و انرژی دولت صرف برطرف كردن این بحران‌ها می‌شد. اگر هر روز روزنامه‌های كشور را مرور كنیم متوجه می‌شویم كه برخی «شمشیر را برای مقابله با دولت از رو بسته اند» و به شكل‌های مختلف به دنبال تضعیف دولت هستند. از سوی دیگر برنامه‌های صدا و سیما نیز در راستای اهداف دولت تولید نمی‌شود و بیش از آنكه در جهت حمایت از دولت باشد در جهت تضعیف دولت است. به همین دلیل حمایت مشروط اصلاح‌طلبان از آقای روحانی در مقطع كنونی به مصلحت نیست و اصلاح‌طلبان باید به صورت قاطع از آقای روحانی حمایت كنند و اجازه ندهند فضای بازی به دست تندروهای سیاسی بیفتد.

چه اتفاقی در جریان اصولگرایی رخ داده كه از عدم حمایت صددرصدی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال۹۲ به جایی رسیده كه روز به روز خود را به آقای روحانی نزدیك‌تر نشان می‌دهند و به دنبال ارتباط بیشتر با آقای روحانی هستند؟

البته در سال۹۲ همه اصولگرایان با آقای روحانی مخالف نبودند و برخی از آنان و به‌ویژه اصولگرایان معتدل از آقای روحانی حمایت كردند. در بین سال‌های۸۸تا ۹۴ رهبری جریان اصولگرایی به دست تندروهای سیاسی افتاده بود و تندروهای سیاسی به شكل‌های مختلف تلاش می‌كردند نیروهای معتدل اصولگرایی را تحت تاثیر خود قرار بدهند. با این وجود در سال۹۲ و به‌ویژه در سال۹۴ اتفاقاتی در فضای سیاسی كشور رخ داد كه تندروهای سیاسی روز به روز ضعیف‌تر و در مقابل معتدلان جریان اصولگرایی قدرت بیشتری در تصمیم‌گیری‌های این جریان پیدا كردند. بدون شك انتخابات مجلس در سال۹۴ نقطه عطف به حاشیه رفتن تندروهای سیاسی و غلبه معتدلان برآنها بود. از سوی دیگر گفتمان اعتدال آقای روحانی به شكل‌های مختلف قدرت بالایی در ارتباط برقرار كردن با طیف‌های معتدل هر دو جریان سیاسی پیدا كرده است. معتدلان اصولگرایی نیز به این نتیجه رسیده‌اند كه اگر دوباره افراطیون به قدرت دست پیدا كنند كشور با مشكلات زیادی همراه خواهد شد. به همین دلیل با نوعی منفعت طلبی و البته دوراندیشی روز به روز خود را به آقای روحانی نزدیك می‌كنند تا هم سهم بیشتری در كابینه آینده داشته باشند و هم اینكه از قدرت مانور بیشتری در فضای سیاسی كشور برخوردار باشند. اصولگرایان به این نتیجه رسیده‌اند كه مردم حساب خود را از تندروی و افراط گرایی جدا كرده‌اند و خواستار مدیریت عقلایی بر كشور هستند. با این وجود به نظر من گفتمان اصولگرایی در كشور نیازمند یك تجدید نظر در برخی رویكردهای خود است. گفتمان اصولگرایی مدت‌هاست به یك گفتمان نارسا تبدیل شده كه فاقد توانایی بازتولید خود است و مرتب درجا می‌زند. نكته دیگر اینكه گفتمان اصولگرایی توانایی انطباق خود را با مطالبات نسل جدید از دست داده است و به همین دلیل بین مبانی این گفتمان و دغدغه‌های نسل جدید فاصله جدی افتاده است. در نتیجه در شرایط كنونی تجدید نظر و بازخوانی در برخی رویكردهای اصولگرایی جدی و ضروری به نظر می‌رسد.

به نظر شما آیت‌ا...‌هاشمی چگونه می‌تواند از ظرفیت سیاسی خود در انتخابات ریاست‌جمهوری۹۶ استفاده كند؟

بدون شك آیت‌ا...‌ هاشمی و رئیس دولت اصلاحات به همان شكل كه در سال۹۲ در انتخابات تاثیرگذار بودند، در انتخابات ریاست‌جمهوری سال۹۶ نیز تاثیرگذار خواهند بود. با این وجود شرایط انتخابات۹۶ از بسیاری جهات با انتخابات ۹۲ متفاوت است و نیاز مند درایت و دوراندیشی جدیدی است. بدون شك آیت‌ا...‌هاشمی در انتخابات ۹۶ نقش نقطه تمركز حامیان دولت را ایفا خواهد كرد و حامیان دولت اعم از اصلاح‌طلبان و اصولگرایان معتدل حول محور ایشان در حمایت از آقای روحانی اجماع خواهند كرد. آیت‌ا...‌هاشمی جریانی را در فضای سیاسی نمایندگی می‌كند كه هم در جریان اصلاحات دارای پایگاه است و هم اینكه دارای پشتوانه اجتماعی اصولگرایی است. به همین دلیل ایشان از قدرت مانور بالایی در بین جریان‌های سیاسی برخوردار است. در شرایط كنونی آیت‌ا...‌هاشمی تلاش زیادی از خود نشان می‌دهند كه مانع از تشتت و چنددستگی در بین حامیان آقای روحانی شوند. به همین دلیل نیز جلسات مختلفی با اقشار مختلف مردم برگزار می‌كنند تا به این وسیله دیدگاه‌های وحدت آفرین خود را در انتخابات تشریح و تببین كنند. به نظر می‌رسد برخی از اصولگرایان معتدل نیز مانند اصلاح‌طلبان و آیت‌ا...‌هاشمی نگران بازگشت كشور به وضعیت دوران احمدی‌نژاد یا رویكردی شبیه به رویكرد ایشان هستند. به همین دلیل عقلای هر دو جریان سیاسی به دنبال این مساله هستند كه مانع از بازگشت كشور به دوران پرخطر گذشته شوند.

 

منبع: 
آرمان امروز

افزودن نظر جدید