پيرامون پروژه شکل ‏دهی تشکل بزرگ چپ، نقش و جايگاه فعالين منفرد چپ، جوانان و چپ داخل کشور در اين پروژه و نشست پراگ

گفتگو با بهروز خليق مسئول هیئت سیاسی ـ اجرائی سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت) *(١٠)

"فراخوان برای مشارکت در روند شکل‏دهی تشکل بزرگ چپ" به عنوان يک پروژه از جانب سه جريان منتشر شد. امضای سازمان شما زير پای آن بود. اين پروژه درصدد وحدت چپ ايران است يا چپ دمکرات؟

اين پروژه به هيچوجه مدعی وحدت تمام نيروهای چپ ايران نيست. در صفوف چپ ايران سه گرايش  عمده وجود دارد: چپ سنتی، سوسيال دمکرات و چپ دمکرات و سوسياليست. گرايش چپ سنتی به شاخه های متعدد تقسيم شده و در تعداد زيادی حزب و سازمان  متشکل است. گرايش سوسيال ـ دمکرات فاقد حزب و سازمان شاخص است. در شرايط کنونی، چشم اندازی برای گردآمدن حاملين سه گرايش اصلی چپ در يک حزب و سازمان واحد وجود ندارد. اين پروژه در اساس می خواهد تشکل بزرگ چپ دمکرات و سوسياليست را شکل دهد. 

در گذشته ما همانند ساير چپ ها برآن بوديم در يک کشور تنها يک حزب راستين که طبقه کارگر را نمايندگی می کند، می تواند وجود داشته باشد. هر حزب و سازمان چپ خود را نماينده راستين طبقه کارگر می دانست و جريان های ديگر را منحرف به حساب می آورد. ولی مدت ها است که ما از اين ديدگاه فاصله گرفته ايم و پلوراليسم در درون چپ را به عنوان يک واقعيت پذيرفته ايم و بر آن نيستيم که ما تنها جريان برحق چپ هستيم و گرايش های ديگر منحرف، اپورتونيست و تجديدنظر طلب. پروژه ما نه قصد افشا و طرد ديگر جريان های چپ را دارد و نه می خواهد جای آن ها را بگيرد.

ما بر ضرورت شکل گيری تشکل بزرگ چپ تاکيد داريم. تشکلی که هم به آزادی و دمکراسی باورمند باشد و هم به عدالت اجتماعی و سوسياليسم.

 

چرا فراخوان بدون تمايز قائل شدن از احزاب، سازمان‏ها و فعالين چپ دعوت کرده است که به فراخوان پاسخ مثبت دهند؟

درست است که فراخوان بدون تمايز قائل شدن از احزاب، سازمان‏ها و فعالين چپ خواسته است که به فراخوان پاسخ مثبت دهند، ولی در فراخوان خطوط مشترک نظری و برنامه ای سه جريان قيد شده است. البته خطوط کلی. سه جريان قصد ايجاد تشکل بررگ چپ برپايه سيستم فکری و عملکردی "سوسياليسم واقعا موجود" و با الگوی احزاب کمونيست سنتی را ندارند. چنانچه گفته شد ما می خواهيم تشکلی به وجود بيآوريم که عميقا به آزادی، دمکراسی، عدالت اجتماعی و سوسياليسم باورمند باشد. اين پروژه، مشارکت کمونيست ها و يا سوسيال دمکرات ها را منع نکرده است ولی سه جريان بر شکل گيری چپ دمکرات و سوسياليست تاکيد دارند.

 

فراخوان از فعالين منفرد چپ دعوت کرده است که با اين پروژه همراه شوند. فعالين منفرد چپ چه جايگاهی در اين پروژه دارند؟

روند تحول فکری ـ سياسی که در صفوف سه سازمان پيش رفته است، بدرجات مختلف در بين بخشی از محافل و فعالين منفرد چپهم جريان پيدا کرده است. در تحولات فکری بعد از فروپاشی اتحاد شوروی، نيروهای قابل توجهی به گرايش چپ دمکرات و سوسياليست روی آوردند. ميزان اين نيرو در داخل و خارج از کشور قابل توجه است. آن ها از کادرهای ارزنده جنبش چپ ايران هستند و بين آن ها و سه سازمان به جهات فکری ـ سياسی نزديکی وجود دارد. به نظر سه جريان، اين پروژه نبايد در سه سازمان حلاصه شود، بلکه بايد نيروی وسيع محافل و منفردين چپ را دربرگيرد. سه جريان از ابتدای شروع گفتگوها، بر اين امر تاکيد داشتند. 

در گفتگوی مشترک ما به اين دريافت رسيديم که سه جريان نبايد تنها در محدوده‌ خود وارد بحث‏های نظری، برنامه ‏ای و اساسنامه‏ ای شده و اسناد ضرور در اين زمينه را تدوين نمايند و بعد از ديگران بخواهند که به اين روند بپيوندند. به باور ما، لازم است اين امر با مشارکت سازمان‏ها و فعالين چپ که می‏خواهند در اين روند مشارکت ورزند، به طور مشترک پيش برده شود.

 جوانان چپ چه نقشی در اين پروژه دارند؟

پیوندیابی نسل جدید و جوان چپ با نسل قدیم از اهمیت فراوانی برای آینده چپبرخوردار است. به دلايل مختلف از جمله حاکميت استبداد مذهبی، سرکوب  سازمان های سياسی چپ و مهاجرت بخش قابل توجهی از کادرهای چپ، بين نسل قديم و جديد چپ گسست به وجود آمده است. در دهه گذشته نسل جديدی از چپ پا به حيات گذاشته است که بخشی از آن ها در سال های اخير مجبور به مهاجرت شده است. تداوم حيات چپ ايران و تقويت گفتمان چپ، به گسترش و تحکیم پيوند دو نسل چپ بستگی دارد.

 نيروهای چپ درداخل کشور چه نقش و جايگاهی در اين پروژه دارند؟

سرکوب احزاب و سازمان های چپ توسط رژيم ايران در دهه ٦٠ و اعدام صدها تن از کادرهای ارزنده چپ، نتوانسته است نيروی چپ را در کشور ما ريشه کن کند. نيروی چپ هم در خارج کشور حضور دارد و هم داخل کشور. نيروی چپ داخل کشور به جهت سرکوب شديد قادر نيست در شکل مطلوب متشکل شود. اما اين نيرو در حوزه های مختلف حضور کم و بیش فعال و تاثیرگذار دارد.

شکل دهی تشکل بزرگ چپ بدون ايفای نقش و تاثيرگذاری نيروهای چپ داخل کشور، موفقيت آميز نخواهد بود. مشارکت نيروی چپ داخل کشور در اين پروژه با توجه به حاکميت استبداد با مشکلات جدی روبرو است. ولی بايد کوشيد که امکان مشارکت و تاثيرگذاری نيروی چپ داخل کشور را به انحای مختلف در اين پروژه فراهم آورد. نيروی چپ داخل کشور می تواند در بحث های نظری، برنامه ای و الگوهای حزبی مشارکت کند. سايت وحدت چپ آماده درج مطالب دريافتی از نيروهای چپ داخل کشور است.    

 نقشه شما برای پيشبرد اين پروژه چيست؟

نمايندگان سه جريان گفتگوهای مفصلی پيرامون چگونگی پيشبرد اين پروژه داشتند. گفتگوها هم چنان ادامه دارد و تلاش می شود که در تدوين نقشه راه، نظر فعالين چپ که به اين پروژه می پيوندد، اخذ و دخالت داده شود.

 بعد از انتشار فراخوان سه تن از اعضای سابق شورای موقت سوسياليست های چپ ايران طی مقاله ای ديدگاه خود را نسبت به اين پروژه اعلام کردند. آيا اين ديدگاه از ابتدا وجود داشت و يا تازه مطرح شده است؟

از ابتدا دو نگاه نسبت به اين پروژه وجود داشت. نگاهی که به طور مشخص در فراخوان آمده است و نگاه ديگری که آقای محمود راسخ و دوستان نزديک به فکر او داشتند. آنها براين نظر بودند که شکل دهی چپ بزرگ نه از سه جريان و سازمانها و فعالين چپ که به اين پروژه می پيوندند، بلکه از اعضای سازمانها و منفردين تشکيل می شود. اين نگاه سه سازمان را به افراد تقليل می داد که گويا اعضای آن به عنوان منفرد همراه با ديگر منفردين جريان واحد چپ را می سازند. اين نگاه با تناقضهای جدی روبرو بود. در عين حالی که برفراخوان صحه گذاشته بود، از کاربرد واژه وحدت اجتناب می کرد.

آقای محمود راسخ در پيشبرد اين پروژه مشارکت داشت و وقت و انرژی زيادی برای آن صرف کرد. ما از کناره گيری او و همفکرانش از شورای موقت سوسياليست های چپ ايران و از اين پروژه متاسفيم و اميدواريم که آن ها در آينده به اين پروژه بپيوندند.

 سومین کنفرانس "اتحاد برای دمکراسی در ایران" در پراگ برگزار می شود. آيا نماينده ای از جانب سازمان شما در اين کنفرانس شرکت خواهد داشت؟

در گفتگوهای قبلی، عدم همراهی سازمان با اين پروژه بيان شد. با توجه به مسائلی که بعد از کنفرانس بروکسل پيش آمده بود، هيئت سياسی ـ اجرائی سازمان تعيين سياست و نحوه برخورد با اعضای سازمان را که در کنفرانس بروکسل شرکت داشتند، تدوين و برای تصميم گيری در اختيار شورای مرکزی گذاشت. شورای مرکزی سياست تدوين شده توسط هيئت سياسی ـ اجرائی مبنی بر عدم همراهی با اين پروژه را تائيد کرد و از اعضای سازمان خواست که از مشارکت در این پروژه خودداری نمایند.

کميته برگزاری کنفرانس پراگ از سازمان ما دعوت کرده بود. ما در پاسخ به دعوتنامه نوشتيم که از حضور در کنفرانس معذور هستيم.

 چه برخوردی با اعضای سازمان که با اين پروژه همراه هستند، صورت گرفته است؟

با توجه به مصوبه شورای مرکزی، عده ای از اعضا سازمان التزام خود را نسبت به آن اعلام کردند. آن  ها در کنفرانس پراگ شرکت نمی کنند. تعدادی از اعضای سازمان که بر شرکت در اين پروژه پافشاری داشتند، يا خودشان از مسئوليت های سازمانی و عضويت در ارگان ها کنار رفتند و يا شورای مرکزی و هيئت سياسی ـ اجرائی آنها را از مسئوليت های سازمانی کنار گذاشت.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* برای تحليل رويدادهای سياسی، طرح مواضع سياسی و برنامه ای سازمان فدائيان خلق ايران (اکثريت)، فراهم آوردن امکان گفتگوی متقابل با فعالين سياسی و گسترش ارتباط با آنها و پاسخ به سئوالات مطروحه در مورد سازمان، برنامه "گفتگو" به خواست کنگره دوازدهم سازمان تهيه و انتشار می يابد. برای تماس و طرح سئوالات:

آدرس ايميل:

goftgou@fadai.org

 

 

افزودن نظر جدید

دیدگاه‌ها

به نظر من باید همه احزاب چپ ایران از اين فراخو ان حمايت کرده ، از آن برای آگاهی دادن به توده های مردم استفاده کرده و با دامن زدن به بحث و جدل جمعی بر سر آن، ضعف يا ابهاماتش را برطرف کنند و سطحش را ارتقا دهند.شاید هم وظيفه تخطی ناپذير سازمان بود که در ارائه چنين بيانيه ای برای کل جنبش دموکراتيک پيش قدم شود. ارائه اين بيانيه به سازمان ها و احزاب چپ برای اينکه متحدا آن را بعنوان اصول حداقل خود اتخاذ کنند خدمت مشخصی به جنبش چپ است زيرا به آنها کمک می کند تا بر سر يکی از حادترين و مهمترین مسائل امروز و فردای جامعه ايران يک موضع مشخص و پيشرو جلو بگذارد.

سلام آقاي خليق
گفتگوي شماره 10 شما را خواندم . نكاتي را قابل توضيح دانستم . به ترتتيب عنوان مي كنم . 1- فرموده ايد: " اين پروژه بهيچ وجه مدعي وحدت تمام نيروهاي چپ نيست " . دليل ارائه شده تان كلي و مبهم است . منظور كردن سه سازمان متحد براي ايجاد تشكل بزرگ چپ ؛ احتمال نگران كننده هميشگي در زمينه اتحادها را تقويت نمي كند ؟ يعني احتمال اينكه كوشش كنوني ما ، بعد از اتلاف انرژي قرينه تلاش تشكيل " جبهه جمهوريخواهان نتيجه بخش نگردد؟ 2 – تاكيد شما بر نيروهاي چپ داخل كشور در روند اتحاد …چپ بر چه محاسباتي قرار دارد ؟ شما با شناخت كافي از ميزان تمايل علاقمندان چپ داخل به مقوله اتحاد به رهنمود مزبور رسيده ايد ؟ بايد تاكيد كنم برابراخبار مندرج در سايت هاي چپ و...واضح است كه مطالبات صنفي زحمتكشان و لايه هايي از طبقه متوسط و ... مقدم بر ديگرمسائل مي باشد که آشكارترين مستند بر عدم تطابق تمايل ما و آنهاست . آقاي خليق ! تجارب ديگر سازمانها چپ و.. در خصوص فراخوان به نيروهاي داخل را نمي شود انكار كرد. ... ادامه دارد