بهروز خليق: خواست رزمندگان کرد، رساندن تسليحات نظامی است

در کردستان سوريه، خودگردانی دمکراتيک تجربه می شود


کوبانی در چه وضعيتی قرار دارد و خواست رزمندگان کرد از جامعه بين المللی و دولت ترکيه چيست؟

هم چنان نبرد تن به تن در خيابان ها و کوچه های کوبانی بين رزمندگان کرد و نيروهای داعش جريان دارد. داعش از یک هفته پیش توانسته است حصار مقاومت کوبانی را بشکند و به شهر کوبانی وارد شود. اخبار دريافتی حاکی از تصرف ٤٠ درصد شهر توسط داعش و سقوط پایگاه اصلی کردها در مرکز شهر است. مهمات رزمندگان  کرد در کوبانی روبه پایان است. در حالی که داعش نيروهای تازه نفسی را وارد ميدان جنگ کرده است. رزمندگان کرد نيازمند کمک هستند. خواست آن ها فرستادن سربازان ترکيه به کوبانی نيست، بلکه باز کردن مرز ترکيه  برای انتقال تسليحات نظامی و پيوستن داوطلبين به صفوف مدافعين شهر کوبانی است. صالح مسلم از رهبران حزب اتحاديه دمکراتيک کردهای سوريه چندين بار چنين درخواستی را کرده است. ولی درخواست او از جانب دولت ترکيه بی پاسخ گذاشته شده است.

ترکیه در چند سال گذشته سرمایه گذاری سنگينی روی سرنگونی دولت بشار اسد در سوریه کرده و هزینه زيادی برای آن پرداخته کرده است. به همين خاطر دولت اردوغان موضوع دفاع از کوبانی را با سرنگونی رژيم اسد پیوند زده و در مقابل وارد شدن به مخاطره رویارویی با داعش، از آمریکا علیه اسد می خواهد امتیاز بگیرد.

کوبانی از سه طرف توسط داعش محاصره شده است. تنها امکان کمک رسانی از طريق مرز ترکيه است. از اين رو نقش دولت ترکيه در حال حاضر تعيين کننده است. بدون کمک دولت ترکيه نمی توان کوبانی را نجات داد. دولت ترکيه در گذشته بدون شرط به داعش کمک می کرد، فرماندهان زخمی داعش را در بيمارستان های خود بستری و به نيروهای جهادی امکان گذر از مرز ترکيه و پيوستن به داعش را فراهم می نمود. اما امروز نه تنها از کمک به کوبانی ها اجتناب می کند، بلکه تظاهرات کردها در شهرهای ترکيه را به گلوله می بندد.

در چند روز گذشته در خواست از دولت ترکيه از جانب نيروهای صلح دوست جهان برای رفع موانع کمک رسانی به رزمندگان کرد افزايش يافته است. اما دولت ترکيه به درخواست ها پاسخ مثبت نمی دهد. اين احتمال وجود دارد که در صورت سقوط کوبانی، فاجعه انسانی رخ دهد. داعش نيروی مرگ آفرين است و از کشتار بی رحمانه مردم واهمه ندارد. نماینده ویژه سازمان ملل در امور سوریه اعلام کرده است که  ۵۰۰ تا ۷۰۰ نفر در کوبانی در خطر جانی قرار دارند که بیشترشان سالخورده‌اند. بین ۱۰ تا ۱۳ هزار نفر هم پشت مرزهای ترکیه منتظر عبور هستند. بايد به دولت ترکيه فشار آورد تا به نيروهای مردمی امکان مشارکت در جنگ عليه داعش را فراهم سازد و راه را برای رساندن تسليحات نظامی به دست رزمندگان کرد باز کند.

تداوم سياست های کنونی دولت ترکيه در مورد کوبانی می تواند به پايان يافتن مذاکرات صلح بين دولت و "پ ک ک" بيانجامد. دولت ترکيه نمی خواهد روند صلح با "پ‌ک‌ک" را که سال‌ها طول کشیده و یکی از دستاوردهای اردوغان محسوب می‌شود، به راحتی متوقف کند. اگر "پ‌ک‌ک" و ترکیه دوباره وارد جنگ شوند، ژنرال‌های ترکیه، قدرت بيشتری پيدا خواهند کرد و خطر کودتای نظامی افزايش خواهد يافت. در چند سال اخیر، اردوغان برای بیرون راندن‌ نظامیان از قدرت، تلاش زیادی کرده و امروز نمی خواهد دوباره پای آن ها به عرصه سیاست باز شود.

 

جمهوری اسلامی چه سياستی در مورد کوبانی اتخاذ کرده است؟

جمهوری اسلامی هم همانند ساير دولت ها نظاره گر کشتار مردم کوبانی به دست نيروهای داعش است. جمهوری اسلامی به جای کمک به مردم کوبانی به دولت ترکيه هشدار می دهد که نيروهای نظامی خود را وارد خاک سوريه نکند. سخنگوی وزارت امور خارجه ايران اعلام کرده است که اگر دمشق بخواهد برای ارائه کمک عملی به دولت سوریه برای دفاع از جمعیت شهر کوبانی، آماده است. در حالی که دولت سوريه دست روی دست گذاشته و شاهد کشتار شهروندان سوری توسط داعش است.

عليرغم نظاره گری رژيم ايران، نيروهای صلح دوست در شهرهای مختلف ايران (تهران، تبريز، سنندج، مهاباد، بوکان، مریوان، سردشت، کامیاران، ...) در خيابان ها راه افتاده و حمايت خود را از مردم کوبانی اعلام کرده اند. در جریان این راهپیمایی ها، نیروهای امنیتی و اطلاعاتی حکومت ایران، شماری از فعالان کردی را بازداشت کرده اند. سازمان های اپوزيسيون، فعالين سياسی و مدنی و دانشجويان نيز با انتشار اعلاميه و با دست زدن به اعتصاب غذا با مدافعين شهر کوبانی اعلام همبستگی کرده اند.

 

چرا جمهوری دو سياست متفاوت نسبت به اقليم کردستان عراق و کوبانی در پيش گرفته است؟

جمهوری اسلامی متحد استراتژيک دولت اسد است و می خواهد به هر قيمتی شده، دولت مستبد اسد را سراپا نگهدارد و بدون اجازه آن نمی خواهد به کمک کوبانی بشتابد. جمهوری اسلامی تداوم حيات حکومت مستقل در کردستان سوريه را به سود خود نمی بيند. در حالی که در اقليم کردستان عراق می خواهد بر نفوذ خود بيفزايد. عراق و کردستان عراق جزو منطقه نفوذ رژيم ايران است در حالی که کردستان سوريه جزو منطقه نفوذ رژيم ايران به حساب نمی آيد.

 

چه تغييری در موقعيت رژيم ايران و دولت ترکيه در اقليم کردستان عراق به وجود آمده است؟

موقعيت و نفوذ ترکيه و جمهوری اسلامی در اقليم کردستات عراق در ماه های اخير تغيير کرده است. دولت اردوغان در ماه های گذشته داعش را تقويت کرده و امروز هم نظاره گر کشتار مردم کوبانی است. اين امر به موقعيت ترکيه در بين کردها و اقليم کردستان لطمه زده است. اما جمهوری اسلامی در ماه های گذشته به ياری حکومت اقليم کردستان عراق شتافته، سلاح های مدرن در اختيار آن گذشته و در دفاع از کردستان عراق در مقابل تهاجم داعش با پيشمرگه ها همراه شده است. اين امر به تقويت موقعيت و نفوذ رژيم ايران در اقليم کردستان انجاميده است. در اين فاصله همکاری وسيع نظامی ـ امنيتی بين رژيم ايران و حکومت اقليم شکل گرفته است. اخبار دريافتی حاکی از ان است که فرماندهان اقليم کردستان عراق با فرماندهان سپاه قدس و فرماندهان قبلی سپاه در کردستان جلسه مشترکی گذاشته و هماهنگی های لازم را انجام داده اند. در اين نشست رژيم ايران پذيرفته است که "نيروی مردمی" برای دفاع از اقليم اعزام کند. می توان گفت که موقعيت جمهوری اسلامی در اقليم کردستان تقويت و موقعيت دولت ترکيه تضعيف شده است.

 

در کوبانی موضوع ديگری هم مطرح است. آنهم سيستمی است که در منطقه کردستان سوريه پياده شده است. نظر شما در اين موضوع چيست؟

در کردستان سوريه از جمله کوبانی تجربه جديدی در جريان است. تجربه خودگردانی دموکراتیک، تجربه کانتون ها. اين تجربه متفاوت از تجربه حکومت اقليم کردستان عراق است. حکومت اقليم بر سه ضلع عشیره و قبیله، رانت نفتی و نیروی امنیتی استوار است. عشیره در بوروکراسی حزبی ادغام شده است و رهبری آن نیز هر سه گلوگاه اقتصادی، امنیتی و نفت را از بالا کنترل می کند. در حکومت اقليم به توسعه جامعه مدنی و حوزه عمومی توجه ای نمی شود. در حالی که  در کوبانی شورای خلق تحت رهبری حزب اتحادیه دموکراتیک قدرت را در دست دارد و در آن تمام گروهای ملی و قومی مشارکت دارند و به گسترش جامعه مدنی و حوزه عمومی بهاء لازم داده می شود. هنوز اطلاعات کافی در مورد تجربه کانتون ها در دسترس نيست.

افزودن نظر جدید