فرخ نعمت پور

درمورد احتمال شکل گیری جهانی چند قطبی

این جهان چند قطبی، حداقل پنج سیستم سیاسی ـ اقتصادی خود را نشان خواهند داد: ١ـ کشورهای لیبرال ـ دمکراسی ٢ـ کشورهای اقتدارگرا ـ دمکراتیک (نمونە روسیە) ٣ـ کشورهای شبە دمکراتیک اسلامی ٤ـ کشورهای چپگرای آمریکای لاتین، وسرانجام مورد پنجم، کشورهای اقتدارگرای غیر دمکراتیک (مورد چین). وبدین ترتیب ما با دنیایی مواجە خواهیم شد کە عمدتا پنج بازیگراصلی خواهد داشت.

فانوس سیاە و مردان مردد و خشمگین

سئوال در مورد جنگ، پرسش بزرگی است کە ذهن خیلیها را بە خود مشغول کردە است. سئوالی کە یافتن جواب آن زیاد آسان نیست، و شاید اساسا از آن پرسشهایی باشد کە نتوان برای آن جواب قطعی یافت. پرسشهایی کە تنها باید با آنها زندگی کرد و جواب آنها را عملا و بیشتر در وضعیت عملی جامعە و شرایط منطقە جستجو کرد، و نە تنها در جوابهای شفاهی و نوشتاری.

آیا برگشت امکان پذیر است؟

دهە شصت، دهە عمق سنت و ایستایی نسبی جامعە بود، دهەای کە هنوز پایەهای مادی و معنوی جامعە در اثرتحولات دهەهای بعدی دچار ارتعاش نشدە بودند. دهەای کە در آن نە از انقلاب تکنولوژیک بە معنای کنونیش خبری بود، و نە مردم در سطح کنونی با شاخصهای زندگی مدرن در سطح جهان آشنائی داشتند.

در نقد یک دیدگاە

تجربە ایران نشان می دهد کە تئوری مورد نظر چپها در اوائل انقلاب در مورد نیروهای تازە بە قدرت رسیدە، یک تئوری ناکارآمد بود. ناکارآمد نە از این لحاظ کە چپها موفق بە جلب آنان بە طرف جبهە کشورهای سوسیالیستی نشدند، بلکە از این لحاظ کە تجربە جمهوری اسلامی کل این تئور را بە چالش کشید و کشیدە است. تجربەای کە در آن ایدەئولوژی آنقدر قوی بود کە توانست نیروهای بینابینی را بدون آنکە بە طرفی بپیوندند بە کسب هویت سیاسی مستقل رهنمون شود.

در نقد یک دیدگاە

تجربە ایران نشان می دهد کە تئوری مورد نظر چپها در اوائل انقلاب در مورد نیروهای تازە بە قدرت رسیدە، یک تئوری ناکارآمد بود. ناکارآمد نە از این لحاظ کە چپها موفق بە جلب آنان بە طرف جبهە کشورهای سوسیالیستی نشدند، بلکە از این لحاظ کە تجربە جمهوری اسلامی کل این تئور را بە چالش کشید و کشیدە است. تجربەای کە در آن ایدەئولوژی آنقدر قوی بود کە توانست نیروهای بینابینی را بدون آنکە بە طرفی بپیوندند بە کسب هویت سیاسی مستقل رهنمون شود.

جنگ سردی دیگر؟

اما این منتفی نمی کند نوع دیگری از جنگ سرد را با خصیصەهای مختص بە خود. مورد سوریە در واقع موردیست از تبلور جنگ سرد در شرایط دیگر با خصوصیات دیگر کە یکی از این خصوصیات می تواند موردی بودن، مقطعی بودن و در همان حال تعیین کنندگی آن در پیشبرد منافع آتی در سطح بین المللی باشد.

غرب و جمهوری اسلامی عاملان تضعیف جنبش مدرن خواهی

واقعیت این است کە علاوە بر سیاستهای بە غایت مخرب رژیم در آسیب رساندن جدی بە اقتصاد ایران، تحریمهای غرب نیز بە مانند عامل دیگری در تضعیف طبقە و اقشار متوسط جامعە ایران، و از این طریق در ضربە زدن بە پایەهای مادی خواست مدرنیتە، بە عنوان عامل بنیادی دیگری عمل کردە است.

بخش: 

مرگ عزیزان را من باور نمی کنم

در سوگ دایە معصومە

بە یاد می آورم اتاقی را کە پنجرەای بە کوچە داشت. آنجا شبها کتابها را باز می کردیم، و در لابلای سطورشان در پی آرزوهای بزرگ بە آدمها فکر می کردیم،... بە خودمان، بە شهرمان، بە کشور و بە حوادث بزرگی کە می بایست اتفاق می افتادند. بە یاد می آورم چشمهایت را و نگاههایت را،... کە می دانستی بە چە مشغولیم، اما همیشە صبوری و همدلی و همراهی در محبتت،... در قلب پر مهرت.

اجتناب ناپذیربودن ضرورت تغییر

خط تحولی "اپوزیسیون موجود ـ اپوزیسیون بیشتر ـ پایه اجتماعی وسیعتر ـ اعتراضات جمعی فراوان تر" به خط مسلط در روندهای تقابل اجتماعی تبدیل نشد. امر و یا ضعفی که نمی توان تنها آن را به صرف سرکوبهای وحشیانه تحلیل و توجیه کرد.

بحران سوریە و سە گرایش در نظام اسلامی

نتیجه اینکە سە گرایش: ١ـ تقابل بی چون و چرا با غرب در سوریە، ٢ـ سیاست پراگماتیستی، و سرانجام ٣ـ استفادە از موقعیت پیش آمدە برای پیشبرد سیاستهای جاری کە مخرج مشترک میان دو گرایش اول و دوم می باشد، دست بە دست هم دادە و عمل سیاسی جمهوری اسلامی در قبال بحران سوریە را بغرنج تر از آنچە هست، کردە است.

صفحه‌ها

اشتراک در RSS - فرخ نعمت پور